De Tulpenkoning heeft huisarrest

Noord-Korea zou hem gouverneur maken van een `kapitalistische' zone. Maar nu heeft de Nederlands-Chinese zakenman Yang Bin huisarrest en lijkt zijn droom vervlogen.

`Schurkenstaat' Noord-Korea heeft met de aanstelling van de Nederlandse Chinees Yang Bin als gouverneur van een nieuwe kapitalistische enclave in stijl gehandeld: Pyongyang heeft een man binnengehaald die in elk geval in Chinese ogen alle trekken van een echte `schurk' vertoont.

Yang wordt verdacht van belastingfraude, van het onder de prijs aankopen van grond en van gerommel met de boeken van zijn beursgenoteerde agrarische onderneming Euro-Asia. Begin deze maand werd hij van zijn bed gelicht en onder `huisarrest' geplaatst. Een officiële aanklacht is nog niet tegen hem ingediend, en het is onbekend waar in de Noord-Chinese stad Shenyang Yang wordt vastgehouden. In zijn Hollanddorp liggen de activiteiten vrijwel stil, veel werknemers proberen elders werk te vinden.

Ondertussen zijn de autoriteiten druk doende de geheimen van zijn financieel imperium te ontrafelen, en ook betrokken overheidinstanties worden aan de tand gevoeld. De Nederlandse ambassade in Peking heeft nog geen contact met Yang gehad. Yang, die zelf heeft beweerd dat hij ook de Noord-Koreaanse nationaliteit zou aannemen of zelfs al aangenomen had, kan rekenen op Nederlandse consulaire bijstand.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag zijn de mededelingen van Yang zelf over een mogelijke dubbele nationaliteit geen reden om zijn Nederlanderschap aan een nader onderzoek te onderwerpen. Dat is juridisch interessant, want Artikel 15 van de Rijkswet op het Nederlanderschap stelt juist dat men het Nederlanderschap verliest als men vrijwillig een andere nationaliteit aannneemt. De Noord-Koreaanse ambassade in Peking lacht om de vraag naar Yangs nationaliteit, en verwijst door naar twee telefoonnumers waar niemand opneemt.

De kans dat Yang Bin zijn droom om als gouverneur in Noord-Korea een super-kapitalistisch koninkrijkje te vestigen zal realiseren, lijkt met de dag kleiner te worden. Het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap meldde op gezag van diplomatieke bronnen dat Peking het ontslag van Yang als gouverneur heeft geëist, in ruil voor steun aan de Speciale Economische Regio (SAR) in Sinuiju.

Zuid-Korea heeft de hoop uitgesproken dat Noord-Korea hoe dan ook doorgaat met de SAR en met de economische hervormingen die eraan ten grondslag liggen. ,,We steunen de vooruitgang in het project in Sinuiju, en we hopen dat China en Noord-Korea het huidige conflict snel zullen beëindigen'', aldus Cho Myung-kyun van het Zuid-Koreaanse ministerie voor Hereniging op 9 oktober tegenover de Koreaanse pers.

Als opvolger voor Yang Bin circuleert onder meer de naam van de voormalige Zuid-Koreaanse premier en staalmagnaat Park Tae Joon, die moest aftreden op verdenking van belastingontduiking. Park zelf ontkent echter dat hij de positie zou overwegen.

Daarnaast zou een assistent van Yang gemeld hebben dat ook de zoon van de Maleisische premier Mahathir de functie ambiëert.

Maar ook als Noord-Korea een geschikte gouverneur weet te vinden, zijn de problemen die de SAR moet overwinnen aanzienlijk. Het lijkt een weinig aantrekkelijke plek om te investeren: er is nauwelijks stroom, de wegen zijn slecht, toegang zonder Noord-Koreaans visum is voorlopig nog niet mogelijk en er is niet duidelijk welke rechterlijke instantie eventuele conflicten tussen buitenlandse investeerders en de SAR kan beslechten. Een eerdere vrijhandelszone in Noord-Korea is jammerlijk mislukt, ook omdat Noord-Korea het niet kon laten om zich intensief met de zone te bemoeien. Daar staat nu alleen nog een groot casino waar Chinese zakenlui van het kaliber Yang Bin hun goklust komen botvieren.

Zuid-Koreaanse zakenlieden zouden vóór de arrestatie van Yang misschien nog wel bereid zijn geweest om in de SAR te investeren, en dan voornamelijk op politieke gronden. Zo zouden zij kunnen tonen dat zij Noord-Korea goed gezind zijn, en dat zij het Zuid-Koreaanse beleid van toenadering tot Noord-Korea ondersteunen. Dat alles in de hoop om voor dat gedrag beloond te worden als Noord-Korea de deur van het land inderdaad wijder zou openzetten. Door de huidige controverse lijkt de interesse van het zakenleven echter sterk verminderd.

`Tulpenkoning' Yang Bin zal de ontwikkelingen misschien slechts van verre kunnen volgen. Yonhap meldt dat Noord-Korea en China ook spreken over een mogelijke uitwijzing van Yang naar een derde land. Wellicht dat Yang dan terugkeert op zijn kasteeltje `het Blauwe Huis' te Wassenaar, niet ver van het in zijn Hollanddorp nagebouwde Paleis Huis ten Bosch, en in de buurt van de voor de kweek van tulpen zo geschikte geestgronden achter het Wassenaarse strand.

    • Garrie van Pinxteren