Aanval op spookdorp gelukt

Om de paraatheid te testen, oefenden Luchtmobiele Brigade en de Tactische Helikoptergroep, gisteren in Noord-Groningen. Eén lid van de Zuid-Wadlandse Afscheidingsbeweging werd geraakt.

Een lid van de Zuid-Wadlandse Afscheidingsbeweging ligt dood voor het gemeentehuis van oefendorp Marnehuizen in Noord-West Groningen. De 11 Air Manoeuvre Brigade, een samenwerkingsverband tussen de Luchtmobiele Brigade en de Tactische Helikoptergroep, viel gisteren tijdens de oefening Dutch Falcon het spookdorp aan om de samenwerking tussen de verschillende onderdelen van het leger te oefenen.

Tien jaar geleden werd de luchtmobiele brigade opgericht als het paradepaardje van de landmacht in het post-Koude Oorlog-tijdperk. Volgend jaar, in oktober 2003 hoopt de 11 Air Manoeuvre Brigade eindelijk de operationele gereedheidstatus (OGS) te bereiken. Daardoor kan de brigade eindelijk worden ingezet zoals bij de oprichting was voorzien: binnen twintig dagen maximaal 4400 mensen ter plekke, overal ter wereld.

Dat het zo lang duurt, ligt in de eerste plaats aan het enorme personeelstekort waarmee de landmacht heeft geworsteld. Vorig jaar nog waren sommige eenheden van `luchtmobiel' nauwelijks voor meer dan de helft gevuld. Ondertussen werden kleinere eenheden van de luchtmobiele brigade voortdurend ingezet voor vredesmissies: van Srebrenica tot Afghanistan. Hetzelfde gold voor de tranporthelikopters van de luchtmacht, waardoor er nauwelijks samen kon worden geoefend.

Ook nu heeft het bereiken van de OGS niet de hoogste prioriteit, zegt brigade-generaal P. van Uhm, commandant van de luchtmobiele brigade. ,,Als er inzet nodig is, dan ligt onze prioriteit daar.'' Bemoedigend is wel dat het met de werving van soldaten langzamerhand de goede kant op gaat, zegt Van Uhm. ,,Nu het minder goed gaat met de economie krijgt het leger weer meer aanmeldingen.''

Over de aanval op Marnehuizen is van Uhm tevreden: ,,Ik ben trots op mijn mannen. Het enige punt ter verbetering was dat de verbindingsmiddelen (communicatiemiddelen) niet handig waren ingezet. Als de verbindingen niet werken is een actie bijna onuitvoerbaar.''

Sinds zaterdag bivakkeerden de soldaten van de Luchtmobiele Brigade in de bossen rond Marnehuizen. Marnehuizen heeft geen enkele inwoner en is speciaal gebouwd voor het leger om te oefenen. De straten hebben namen. Er is een bakker, een station en een gemeentehuis. Op een wegwijzer van de ANWB is te lezen dat Schiermonnikoog zes kilometer naar het noorden ligt. In ieder huis mag gekeken worden, wel worden de toeschouwers gewaarschuwd dat wanneer er geschoten wordt dit een gehoorbeschadiging kan opleveren.

Het leger moet de Zuid-Wadlandse Afscheidingsbeweging (ZWAB) ontwapenen en daarbij kunnen schoten vallen met losse flodders. Omdat op de geweren een lasersysteem is gemonteerd en de militairen allemaal detectoren dragen, is duidelijk of er raak is geschoten of niet. Eén lid van de Zuid-Wadlandse Afscheidingsbeweging, te herkennen aan de burgerkleding, is geraakt door een straal van een soldaat en ligt `dood' voor het gemeentehuis. Drie kompanen lopen in het gemeentehuis rond met een grote zakdoek met daarop de letters ZWAB. Het leger heeft moeite de oproerkraaiers naar buiten te krijgen.

Slechts een paar soldaten gaan in de fout. In Marnehuizen is een burger nauwelijks te onderscheiden van het ZWAB - in de rug geschoten toen deze door een raam naar buiten ging. Helemaal fout. ,,Degene die het schot loste krijgt dit ook zeker te horen'', meldt overste K. van Doorn, die de onpartijdige oefenleiding is. Daarnaast zijn drie mannen eerder al uit de oefening gehaald. ,,Zij hadden alle kledingstukken met lasersensoren onderin hun rugzak gedaan. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Straf? Dit reguleert zichzelf wel. Uit de oefening gehaald worden is het ergste dat er is.''

    • Martijntje Buker