Uitbreiding van EU krijgt fiat van Ieren

Ierland heeft zaterdag in een referendum ingestemd met de uitbreiding van de Europese Unie. Daarmee is een belangrijk beletsel weggenomen voor toetreding van landen in Oost-Europa tot de EU.

Bijna 63 procent van de Ieren stemde vóór het Verdrag van Nice, dat de uitbreiding van de EU bestuurlijk regelt en dat de Ieren in juni vorig jaar in een eerste referendum nog verrassend hadden verworpen. Een tweede Iers `nee' zou de EU-uitbreiding met tien nieuwe landen per 2004 voorlopig hebben geblokkeerd en de regering van premier Bertie Ahern in grote verlegenheid hebben gebracht.

,,De Ieren, die zelf hebben geprofiteerd van hun lidmaatschap [van de EU], wilden niet te kijk staan als het volk dat anderen dat voordeel belet'', zei vice-premier Mary Harney gisteren, toen de uitslag zich begon af te tekenen.

Een opgeluchte Ahern, die ondanks gunstige peilingen tot het laatst bezorgd was, zei dat de Ieren ,,nadrukkelijk'' de uitbreiding wensten en ,,hun mede-Europeanen warm welkom heten'' in een vergrote unie. Ierland zelf blijft nu ,,in het hart van Europa''.

In Europese hoofdsteden, in Brussel en door de kandidaat-landen is de uitslag eveneens met opluchting en instemming ontvangen. Het meest ambitieuze EU-project, uitbreiding in het voormalige sovjetblok, ligt daarmee weer op koers. Maar problemen dreigen nog bij de onderhandelingen over de financiering van een nieuw Europees landbouwbeleid, de herverdeling van de regiosteun en over de kwestie-Cyprus.

Minder dan de helft van de Ieren stemde zaterdag, maar de opkomst van 48 procent leverde zoals voorspeld een relatief hoog aantal voorstanders van `Nice' op. In juni vorig jaar stemde slechts eenderde van de 2,7 miljoen kiesgerechtigde Ieren, waardoor de actievere nee-stemmers de doorslag gaven.

Het nee-kamp omvatte onder meer de Groenen en de republikeinse partij Sinn Féin, die zeiden te vrezen dat Ierland in een grotere unie financieel slechter af is en bestuurlijk wordt gemarginaliseerd. Veel Ieren zijn tegen omdat ze vrezen dat Ierland in een vergrote unie gedwongen kan worden zijn traditionele neutraliteit op te geven met deelname aan militaire operaties onder EU-auspiciën. Onder de voorstanders bevinden zich alle grote partijen, werkgevers, vakbonden, kamers van koophandel en de kerk.

John Gormley, leider van de Ierse Groenen, zei het referendum te hebben verloren omdat de voorstanders, die over veel meer geld voor een campagne beschikten, de twijfelaars hadden kunnen ,,intimideren'' en ,,chanteren met hun schuldgevoel''. De andere EU-landen keurden `Nice' al eerder goed. Ierland hield als enige van de vijftien een referendum.

achtergrond: : pagina 4

hoofdartikel: pagina 7

valutamarkt: pagina 11