Murray Perahia verhaalt van tovenaars, geesten en J.S. Bach

,,Als ik zo naar het publiek kijk, kan ik beter U dan jij zeggen!'' Presentatrice Wyneke Jordans schrok vrijdagmiddag een beetje van de opkomst voor het jeugdconcert door pianist Murray Perahia. Ondanks de herfstvakantie bleek het publiek opvallend vergrijsd. Hoogstends tien procent van de luisteraars was jonger dan veertig, onder wie enkele droomkleuters (,,Mister Perahia, wilt U misschien nog wat méér Bach spelen?'') en een handjevol rebelse tieners. (,,Psst, weet jij wat-ie gaat spelen?'' ,,Dûh, boeit me écht niet.'')

Het jeugdconcert maakte deel uit van Perahia's Carte Blanche-serie in het Amsterdamse Concertgebouw. In een interview met deze krant kondigde Perahia aan zijn jonge luisteraars in te willen wijden in de relatie tussen muziek en spraak, maar daaraan kwam hij niet of slechts zijdelings toe. Wél werd de band tussen muziek en literatuur op de Perahia kenmerkende, bedeesde wijze aangekaart door middel van Beethovens `Sturm'-sonate (Tempest). ,,Horen jullie in de muziek Shakespeares tovenaar Prospero en zijn vlijtige geesten?'' vroeg Perahia de kinderen. Ja, die hoorden ze. ,,Goed zo! Maar er bestaat ook muziek die géén verhaal vertelt. Muziek zonder storm, tovenaars of geesten. Abstracte muziek!''

En zo belandde Perahia rap bij Bachs Goldberg Variaties, waarvan hij de openingsaria en de eerste variaties analytisch ontleedde op een voor kinderen moeilijk te volgen wijze, al ver- en hertaalde pianiste Wyneke Jordans zijn opmerkingen steeds even knap en kernarachtig als charmant. Dat 'parallelle toonsoorten', 'contrapunt' en 'becijferde bas' voor oningewijden begrippen in geheimtaal zijn, maakte eigenlijk ook helemaal niet uit. Zodra Perahia zijn ideeën muzikaal illustreerde, werd her en der tóch tevreden op duimen gezogen, en sloten volwassenen heimelijk even de ogen.

Na Beethoven en Bach speelde Perahia op verzoek nog het langzame deel uit Mozarts Pianoconcert KV 482, waarin hij afgelopen week driemaal op briljante wijze soleerde bij het Concertgebouworkest. In de orkestloze intimiteit van de kleine zaal speelde Perahia de orkestpartij er zelf maar bij, tot zuchtende bewondering en opwinding van opnieuw vooral de oudere luisteraars. Geen wonder dat de vragen na afloop vooral verzoeknummers betroffen.

Jeugdconcert met pianist Murray Perahia. Gehoord: 18/9 Concertgebouw (Kleine Zaal), Amsterdam.

Murray Perahia geeft op 13 november masterclasses in het Concertgebouw. Inl. (020) 6718345

    • Mischa Spel