Eierwekker bewaart orde bij LPF

De Lijst Pim Fortuyn koos dit weekeinde democratisch een partijbestuur. Maar wel achter gesloten deuren, want dat vindt het bestuur ,,verstandig bij de LPF''. Een enkele journalist was erbij.

,,Kijk, hier heb ik een Pim-aansteker. Als ik het er niet mee eens ben, steek ik de fik erin.'' Vanaf het begin zit de stemming er goed in bij de bijna zevenhonderd LPF-leden die zich zaterdag verzameld hebben in de Jaarbeurs in Utrecht voor een algemene ledenvergadering. Op het programma staat officieel alleen de verkiezing van een bestuur, maar de leden willen ook reageren op de val van het kabinet. ,,VVD en CDA staan te dansen op de regeringstafel'', schreeuwt een lid in de microfoon. ,,Dat zal ze nog bezuren.'' De LPF is deze week slachtoffer geworden van de Haagse routiniers van VVD en CDA, daarover zijn velen het eens. Kamerlid Mat Herben spreekt in een met gejuich begroete toespraak van ,,verraad'' door de coalitiegenoten.

Elkáár sparen is ook niet de gewoonte bij de LPF. Op en rondom de meer dan duizend blauwe plastic stoeltjes in de zaal klinken onderlinge scheldpartijen en dreigementjes. Dat gaat hand in hand met tevredenheid over de ,,toch nog grote opkomst'' na al het geruzie van de LPF-vertegenwoordigers in Den Haag.

De LPF-bijeenkomst van zaterdag zélf was tevoren ook onderwerp van geruzie. Boze leden drongen al maanden aan op een algemene ledenvergadering, want officieel is het allereerste LPF-bestuur, mét Pim Fortuyn, sinds diens dood op 6 mei nog steeds niet vervangen. Eerdere vergaderingen werden tegengehouden door vastgoedhandelaar Ed Maas, die de afgelopen maanden als ,,gemandateerd bestuurder'' eerst de chaos in het ledenbestand en de financiën wilde oplossen. Dit weekeinde zorgde Maas opnieuw voor opschudding, door ,,op Tenerife te zitten'' terwijl de leden hem tot officiële voorzitter kozen.

Vóór het weekeinde wordt er op gespeculeerd dat de ledenvergadering het toneel zal worden van een scheuring in de partij. Die blijft uit, omdat de belangrijkste querulanten, de ex-ministers Heinsbroek en Bomhoff en ex-fractievoorzitter Wijnschenk, die inmiddels uit de LPF-fractie is gezet, wegblijven. Van de Kamerleden die er wel zijn, onder wie de jarige Varela, Van As, Van den Brink en Janssen van Raaij, komt alleen verzoenende taal. ,,Eenheid in de partij, eenheid in het land en eenheid in het bestuur'' is een veel geschreeuwde leus.

,,De rust in de partij is teruggekeerd'', is de conclusie achteraf van dagvoorzitter en advocaat Oscar Hammerstein. De vaste secondant van Maas heeft de vergadering strak geleid, en dat is op aanwijzing van Maas achter gesloten deuren gebeurd. Potige bewakers staan de hele dag aan de deur om te melden dat ,,de pers hier niet bepaald welkom is''. Als later een paar journalisten toch binnen blijken te zijn, leidt dat tot verontwaardiging bij de leden.

Hammerstein verklaart na afloop dat de beslotenheid van de algemene ledenvergadering – een unicum bij Nederlandse democratische partijen – gewenst was omdat het ,,om personen'' ging. ,,En dat kan je bij de LPF maar beter achter gesloten deuren doen'', aldus Hammerstein. Volgende vergaderingen, zoals over de kandidatenlijst voor de verkiezingen, zullen volgens Hammerstein wel openbaar zijn.

Als hij dat zegt, is hij inmiddels met overweldigende meerderheid gekozen als bestuurder, net als Maas en de andere ex-interim-bestuurders Both en Van Dillen. De ledenvergadering heeft er bovendien drie nieuwe leden bij gekozen. Dat is niet zonder slag of stoot gegaan. Eerst woedt een chaotisch procedureel gevecht over de wijze waarop de verkiezingen zijn georganiseerd. Vooral Hammerstein moet het daarbij ontgelden.

Boze leden protesteren tegen de opzet van het stemboekje dat bij de ingang is uitgereikt. Met koeienletters staan de interim-bestuurders Ed Maas, Oscar Hammerstein zelf, Ton van Dillen en Ruud Both op afzonderlijke blaadjes met de keuze ja/nee. De overige 40 kandidaten staan samen op één blaadje, dat in de rest van het boekje 46 keer is afgedrukt. Zij worden gekozen via een afvalrace, waarbij telkens een kandidaat afvalt.

Voor de pauze wordt gestemd over de vier interim-bestuursleden, daarna over de rest. Een voorstel om de leden zich te laten uitspreken over de procedure, haalt het niet. ,,Dan moet u maar vier keer nee stemmen'', zegt Hammerstein. Een lid moppert dat hij niet door Hammerstein als ,,professionele manipulator in een hoek gedrukt wil worden''. Hammerstein laat de microfoons uitzetten, waarna boze leden verhaal komen halen bij het interim-bestuur. Tevergeefs. ,,Ga naar uw plaats terug, anders laat ik u verwijderen. Ik geef nog een waarschuwing. Wegwezen, pssst'', sist interim-bestuurder Both vanaf het podium. Eén man, die volgens kandidaat-voorzitter Kievits ,,7,5 miljoen euro in zijn binnenzak heeft'' voor de LPF, wordt door de bewaking uit de zaal gezet. Hij blijkt een dag eerder geschorst als lid.

De kandidaten wisselen elkaar in rap tempo op het podium af om zich in twee minuten te presenteren. ,,In 1989 viel de muur'', begint een van de kandidaten. ,,Ik ergerde me toen aan links en nu valt in dit land de linkse dictatuur...'' Dan rinkelt het eierwekkertje dat voor een microfoon hoorbaar meetikt. Buiten staat een andere kandidaat, woedend omdat de tijd van zijn wandeling naar het podium blijkt te zijn opgeteld bij zijn spreektijd, zodat hij nog nauwelijks iets heeft gezegd als hij wordt ,,afgeëierwekkerd''.

Discussie in de zaal is er ook over de afwezigheid van Maas. Hammerstein legt uit dat Maas op vakantie is en daar niet onderuit kon. ,,Afzeggen van de plannen had zeker tot een echtscheiding geleid.'' Een enkel lid wijst op het gerucht dat de FIOD die morgen bij Maas is binnengevallen. Hammerstein verwijst naar minister Nawijn die de zaal ,,opheldering'' moet geven.

Maar Nawijn, door fractievoorzitter Mat Herben vorige week naar voren geschoven als kandidaat-lijsttrekker, heeft andere plannen. Hij oefent met een spontane verkiezingsspeech over de val het kabinet (,,ik ben boos'') en het immmigratiebeleid. Het leidt tot een staande ovatie. Zijn woordvoerder spreekt zelfs van een ,,emotioneel moment'', als hij met Nawijn de zaal voortijdig verlaat om naar de voetbalwedstrijd Vitesse-Feyenoord te gaan.

    • Tom Kreling
    • René Moerland