ZWARTE SYMPATHIE

De Universiteit van Amsterdam is verzeild geraakt in een pijnlijke affaire: een van haar medewerkers zou zich op wetenschappelijke gronden hebben gelieerd aan nazistische denkbeelden. De zaak kwam aan het rollen toen het biologisch vakblad Bionieuws een interview publiceerde met de weduwe Rost van Tonningen (zij heeft ooit biologie gestudeerd, maar haar studie nooit afgemaakt).

De Zwarte Weduwe was gehuwd met de NSB-bons Meinoud Rost van Tonningen en koestert nog immer een nationaal-socialistische ideologie. Trots meldde zij Bionieuws dat zij zich in haar raszuiverheidstheorieën gesteund wist door `een bioloog van de Universiteit van Amsterdam'. Het Amsterdamse universiteitsblad Folia wist deze anonieme wetenschapper-sympathisant vervolgens op te sporen.

De Belgische dierecoloog Boudewijn Heuts van het Swammerdam Institute for Life Sciences aan de Universiteit van Amsterdam gaf tegenover Folia toe de afzender van de brief te zijn. Hij verklaarde de weduwe te hebben geschreven naar aanleiding van haar optreden in het VARA-televisieprogramma Het Zwarte Schaap. Hij wilde haar steun betuigen `op biologische gronden'.

Folia citeert passages uit de brief, zoals voorgelezen door Rost van Tonningen: `Zeldzame mensenrassen zouden moeten in stand gehouden worden door ervoor te zorgen dat een deel zich niet vermengt met andere rassen. (...) Het wordt hoog tijd dat dit taboe op het uiten van racistische (in feite normaal biologische ideeën) doorbroken wordt (zoals in de vorige eeuw het doorbreken van veel seksuele taboes gelukt is).'

Groot tumult binnen de muren van de Amsterdamse universiteit was het gevolg. In Folia van 4 oktober haast directeur Arjen van Tunen van het Swammerdam Institute zich te verklaren dat hij zich volledig distantieert van `dergelijk soort opvattingen en verklaringen'. Heuts betuigt in hetzelfde nummer openlijk spijt dat hij `zo naïef en als Belg zo onwetend' gehandeld heeft met `uitspraken tegenover een voor mij onbekende, in Nederland zo beladen persoon.' Hij vervolgt: `Deze uitspraken hebben een interpretatie die schade toebrengt aan de Universiteit van Amsterdam en aan mensen buiten de universiteit in het algemeen. Ik neem volstrekt afstand van de racistische conclusies die getrokken kunnen worden uit de in Folia aangehaalde citaten.' De universiteit acht hiermee de zaak afgedaan.

    • Sander Voormolen