Regels Eurozone moeten flexibeler

De spanningen binnen de Eurozone worden met de dag zichtbaarder.

De ene dag vraagt het op een recessie afstevenende Duitsland om lagere rentetarieven, maar weigert de Europese Centrale Bank daaraan toe te geven. De volgende dag beweert Frankrijk dat een anticyclisch begrotingsbeleid inhoudt dat het overheidstekort wel eens groter kan zijn dan het Stabiliteitspact toestaat, maar zegt de Europese Commissie dat dat niet mag.

Het verrassende commentaar van commissievoorzitter Romano Prodi – dat het Stabiliteitspact `dom' is – lijkt daarmee in strijd. Maar nee hoor, Prodi zegt verder dat de regels wel dom zijn, maar ook de enige waarover de Eurozone beschikt, en dat ze daarom moeten blijven.

Het gevolg is een Japans aandoende institutionele patstelling. Duitsland lijkt ertoe veroordeeld opgezadeld te blijven met een onevenredig strak monetair beleid, en de rest van Europa met een onevenredig strikt begrotingspact. Als Europa deze tekortkomingen niet kan oplossen, is het wellicht tijd dat beleggers de bakens verzetten.

Overheidsobligaties lijken daarvoor het meest in aanmerking te komen. Tot nu toe hebben die een hoge EMU-premie genoten. Het voortbestaan van die premies lijkt echter een vreemde zaak, met name omdat de EMU slechts het wisselkoersrisico heeft geëlimineerd. Vermoedelijk dachten beleggers dat een gecoördineerd beleid de kredietwaardigheid van de Eurolanden zou verbeteren. Maar als het echt zo is dat de EMU niet goed functioneert, zouden die premies niet mogen blijven bestaan.

Uiteraard kan het slecht functioneren van de EMU van voorbijgaande aard zijn. Er is altijd ruimte voor een flexibeler benadering. Voor begrotingstekorten zou dat kunnen betekenen dat rekening wordt gehouden met de conjunctuurcyclus. Voor de inflatie zou dat kunnen betekenen dat 2 procent niet als plafond, maar als doelstelling wordt gehanteerd, met een marge aan weerszijden.

Een wijziging van de regels van de EMU noopt wellicht tot constitutionele veranderingen. De Europese Conventie van volgende maand zou een goed startpunt zijn.

De meeste politieke problemen zijn uiteindelijk economische problemen, maar om die op te lossen hebben je ook weer goede politici nodig.

    • John Paul Rathbone