Modern Teheran in gouden pumps

Iran wordt langzaam maar zeker moderner, schrijft Carolien Roelants. Zomen kruipen omhoog, hoofddoekjes worden leuke sjaals.

De Islamitische Republiek Iran is voor veel mensen in het westen nog steeds het land van mullahs en de zwarte sluiers waarin zij de vrouwen dwingen zich te verhullen. Maar de permanente strijd van een groot deel van de Iraanse burgerij om de grenzen van de islamitische betamelijkheid op te rekken heeft meer opgeleverd dan imam Khomeiny, de overleden oprichter van de Islamitische Republiek in zijn ergste nachtmerries had kunnen dromen. Dat heeft nog niet de democratie opgeleverd die de meerderheid van de Iraniërs zich getuige de verkiezingsuitslagen van de laatste jaren wenst, maar wel op diverse plaatsen een heel aantrekkelijk straatbeeld geproduceerd.

Als je naar het vrijdagse gebed gaat, of het nu in Teheran of elders is, zijn de meeste vrouwelijke aanwezigen nog steeds van top tot teen in zwarte doeken gehuld, compleet met verstandige schoenen. Maar de middenklassebuurten van de grote steden bieden tegenwoordig een heel ander beeld. Ga eens in de rij staan bij de bioscopen, ongeveer de enige legale uitgaansgelegenheid voor jonge mensen. De meeste meisjes hebben gewoon een leuke sjaal op hun hoofd, achter op het hoofd, en een regenjas aan, niet zwart, waarvan de zoom langzaam omhoog kruipt. Terwijl vroeger wel door overijverige zedenpolitie de lippenstift met scheermesjes van de lippen werd verwijderd, hebben een heleboel vrouwen zich nu spectaculair opgemaakt. Gouden pumps, open schoentjes en gelakte teennagels zijn allang geen uitzondering meer. Eerder dit jaar zag ik tijdens mijn laatste bezoek aan Iran in een rijke winkelstraat in Teheran nog een vrouw in een leren pakje lopen. Haar blondgeverfde haar had zij zorgvuldig aan de beperkingen van haar hoofddoekje laten ontsnappen.

Wel zijn de conservatieven de laatste maanden weer in het tegenoffensief gegaan. Speciale politie-eenheden die zijn uitgerust met zwarte four-wheel drives vallen binnen bij feesten waar drank wordt geschonken en houden mensen op straat aan die zich `onzedelijk' gedragen. Overtreders worden gegeseld. Maar wat de kleine maar machtige conservatieve minderheid als verwording ziet, is nauwelijks te stoppen. Dezer dagen zie je af en toe niet-verwante mannen en vrouwen elkaar zelfs wel een strikt verboden hand geven. Ik denk eigenlijk dat de publieke kus op het voorhoofd van een jonge Iraanse regisseur door een bekende, niet zo jonge actrice ook geen vergissing was, zoals later wel werd gesuggereerd om de woede van de conservatieve scherpslijpers te sussen. Hoe dit afloopt, is nog niet bekend.

    • Carolien Roelants