Meisje weigert in pan soep te kijken

De titel van het toneelstuk, Het jaar van de Haas, zou prettige associaties met donzig gehuppel en paaseieren kunnen oproepen, maar het hazenjaar dat de twaalfjarige Martha meemaakt is verre van plezierig. Ze heeft ,,zorgen zo groot als walvissen'', vertrouwt ze de toeschouwers ernstig toe. De mensen in Martha's nabijheid weten zich geen raad met deze depressieve dame. Haar jolige vader, `zanger van de jaarlijkse bloedworstparade', is te druk met zijn nieuwe vriendin. Een 'monster met punttieten', aldus Martha. Ook haar dikke, onderdanige vriendinnetje Agnes lijdt hevig onder de ruwe behandeling die ze van Martha krijgt. En dan is er nog het zwijgzame buurmeisje Cyril, maar die snapt er al helemaal niets van, volgens Martha, want ,,van Cyril wordt echt gehouden.''

Het jaar van de Haas van jeugdtheatergroep Stella Den Haag is een pittig stuk over een meisje wier moeder is verdwenen. Vol wrok heeft Martha (Erna van den Berg) zich verschanst in haar fantasie en eenieder die toenadering zoekt wordt vastgebonden of letterlijk aan een kruis genageld en verbaal afgeranseld. Iedere avond komt een haas langs met een pan hete soep. Soep waar Martha om duistere reden doodsbenauwd voor is. Toch kan het dier haar soms een beetje troosten. De haas is bovendien de enige die Martha nog aanspoort om naar iets anders te luisteren dan naar haar eigen nukken, aangezien de overige personages zijn gedegradeerd tot willoze poppen die bevreesd wachten op een volgende marteling.

Geen vrolijk stuk dus, maar wel intrigerend. Regisseur Hans van den Boom heeft er namelijk radicaal voor gekozen het hele verhaal in het hoofd van Martha te laten plaatsvinden. Bij aanvang valt dat nog niet zo op, dan is het alleen maar bevreemdend dat Martha zo stijfjes tegen het publiek staat te praten, en dat de overige personages in een net rijtje om de haverklap zoete liedjes van verlangen zingen.

Wie eraan voorbijgaat dat het spel soms te stijfjes blijft, maakt samen met het kleine meisje de omslag door van kinderlijk wegvluchten in fantasie, naar het uiteindelijk onder ogen zien van de waarheid die zich onverbiddelijk aandient. Door consequent voor het perspectief van een twaalfjarige te kiezen is de haas minstens zo levensecht als de familieleden. De haas ìs Martha, in haar worsteling met de realiteit. Daarom spoort het dier haar ook aan naar de pan soep te kijken, die resten van de laatste ruzie tussen haar ouders bevat.

Haast onnavolgbaar verweeft Van den Boom het kinderspel met de realiteit, de wensdroom met de ontgoocheling. Het resultaat is ongepolijst en soms onbegrijpelijk, maar evenzeer een aangrijpend portret van een meisje dat tegen haar wil van de ene op de andere dag groot is geworden en al haar fantasie in de strijd gooit om die wetenschap zo lang mogelijk op een afstand te houden.

Voorstelling: Het jaar van de Haas door Stella Den Haag. Regie en tekst: Hans van den Boom. Spel: Erna van den Berg, Ilse Warringa e.a.. Vanaf 9 jaar. Gezien: 18/10 Stella Theater, Den Haag. Aldaar t/m 27/10. Tournee t/m 8/2. Inl. (070) 330 7070 of www.stella.nl