Geen veto Nederland tegen een grotere EU

Het demissionaire kabinet heeft gisteren besloten de uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe lidstaten niet te blokkeren met een veto.

Premier Balkenende verklaarde na de eerste ministerraad sinds de val van het kabinet dat wat Nederland betreft elk van de kandidaat-lidstaten kan toetreden, ook al hebben ze op het moment van hun toetreding in 2004 wellicht nog niet geheel aan alle toelatingseisen voldaan. ,,Wij gaan geen land blokkeren'', kondigde Balkenende op zijn wekelijkse persconferentie aan. ,,Een veto uitspreken als enig land zou de internationale positie van Nederland zeer schaden.'' Het kabinet volgt hiermee, ondanks kritiek uit de Tweede-Kamerfracties van VVD en LPF, in grote lijnen de Europese Commissie, die vorige week aanbeval alle tien kandidaat-lidstaten toe te laten.

Wel zal Nederland er volgende week op een EU-top in Brussel op aandringen dat landen die op een bepaald terrein tekortschieten via een zogeheten vrijwaringsclausule op dat punt worden uitgesloten van de rest van de EU. Als zo'n land orde op zaken heeft gesteld, kan die clausule met de unanieme instemming van de andere lidstaten worden opgeheven, zo stelt Nederland voor. ,,Wij gaan uit van een uitgebreid systeem van vrijwaring'', zei minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken). De Europese Commissie is overigens zelf ook al van plan een stelsel van vrijwaringsclausules in te voeren.

Balkenende gaf ook aan dat Nederland geen veto over de uitbreiding zal uitspreken om zo een landbouwhervorming binnen de EU af te dwingen. Wel blijft Nederland streven naar afspraken over een vermindering van de inkomenssteun voor boeren in de EU.

VVD-fractieleider Zalm hekelde het kabinetsstandpunt, dat pas na twee zittingen en felle onderhandelingen tussen de bewindslieden van VVD en CDA tot stand kwam. ,,Nederland mag zich niet lijdzaam en berustend opstellen'', aldus Zalm. ,,Mijn ervaring in Europese onderhandelingen is dat je echt de grenzen kunt en moet opzoeken.'' Ook de LPF-fractie was kritisch. CDA, PvdA, GroenLinks en D66 verwelkomden het kabinetsbesluit. Een isolement is daardoor volgens hen afgewend.

analyse: pagina 2