SNBA tussen groot en goedkoop

Met een flexibele vliegmaatschappij hoopt de Nederlandse topman Rob Kuijpers van SN Brussels Airlines het voormalige Sabena weer vleugels te geven. De eerste resultaten zijn bemoedigend.

Volgend jaar hoopt Rob Kuijpers het Nederlandse tennisteam voor 65-plussers te komen versterken. Maar dat betekent niet dat hij als topman van SN Brussels Airlines wil stoppen. ,,Ik blijf nog wel een paar jaar, totdat het allemaal op z'n poten staat'', zegt Kuijpers met een glimlach. De Nederlandse manager woont al een kwart eeuw in België. Tot vorig jaar leidde hij er de Europa-divisie van DHL-koeriers.

Nu is Kuijpers bezig aan zijn moeilijkste klus: een nieuwe Belgische luchtvaartmaatschappij van de grond krijgen als opvolger van het sinds een jaar failliete Sabena. Kuijpers' kantoor is het vroegere `Sabenahouse' op vliegveld Zaventem. Met ruim 200 vluchten per dag verbindt SNBA (1.700 werknemers) Brussel met 36 Europese en 11 Afrikaanse bestemmingen.

De luchtvaartmaatschappij kwam van de grond na een beroep van premier Guy Verhofstadt op particuliere geldschieters, vooral bedrijven. De eerste resultaten zijn volgens Kuijpers beter dan verwacht. ,,Ik denk dat we de laatste vier maanden van dit jaar zeker break even zijn of misschien zelfs winst maken.'' In april ging Kuijpers nog uit van een maximaal 80 tot 120 miljoen euro verlies over 2002. Nu houdt hij het op maximaal 80 miljoen euro verlies. Op de vluchten naar Afrika wordt al winst gemaakt.

De beladingsgraad liep op van minder dan 40 procent in januari tot bijna 60 procent in september. Ter vergelijking: KLM heeft een beladingsgraad van zo'n 75 procent. Toch moet SNBA met de huidige bezetting volgens Kuijpers' doelstelling al winst kunnen maken. Dat is mogelijk door snelle aanpassing van vluchtfrequenties en bestemmingen aan het passagiersaanbod. Ook geeft SNBA prioriteit aan de meer betalende zakenreiziger, die wordt gelokt met flexibele en toch relatief goedkope tickets en de mogelijkheid van telefonisch inchecken.

Kuijpers: ,,De beladingsgraad kan heel bedrieglijk zijn. Je kunt een vol vliegtuig hebben en er geen cent aan verdienen.'' Dat gebeurt wanneer luchtvaartmaatschappijen stoelen onder de kostprijs verkopen, bij voorbeeld om een bepaalde route zo lang mogelijk te kunnen blijven vliegen. ,,Ik wil het break even-punt per vliegtuig zo laag mogelijk houden, tussen de 45 en 50 procent. We zitten er heel dichtbij'', stelt Kuijpers.

Hoe blijft SNBA overeind, waar Sabena onder ging? ,,Wij zien Europa als onze core business'', onderstreept Kuijpers. ,,Sabena had als doel Brussel intercontinentaal te verbinden. Dan zit je met een kleine Belgische markt. Je hebt grotere airlines met grotere markten om je heen, zoals Air France, British Airways, Lufthansa en zelfs KLM, die hun intercontinentale vluchten `voeden' vanuit Europa.'' Ook zijn de salarissen lager dan bij Sabena.

SNBA neemt dit jaar zo'n 15 procent van de op Zaventem verwachte ruim 15 miljoen passagiers voor z'n rekening, net zoveel als concurrent Virgin Express. Sabena was met een aandeel van ruim de helft dominanter, vooral door het grotere aantal transitpassagiers. Volgens een woordvoerder was het passagiersaantal op Zaventem, dat ook veel passagiers uit het zuiden van Nederland trekt, voor Sabena's faillissement ruim 21 miljoen.

Kuijpers gelooft niet in de voorspelling van sommige luchtvaartanalisten dat in Europa alleen Air France, British Airways en Lufthansa overblijven met hun uitgebreide netwerken, naast low cost carriers als Easyjet en Ryannair die geld verdienen door van het ene naar het andere punt te vliegen. Andere carriers zouden alleen overeind kunnen blijven dankzij allianties met de `groten'. Lufthansa is als onderdeel van Star Alliance (Singapore Airlines, United) op Zaventem al een belangrijke concurrent voor SNBA.

Volgens Kuijpers is er tussen de twee extremen plaats voor regionale maatschappijen, die een bepaald centrum verbinden met andere steden. ,,Dat hoef je natuurlijk niet alleen met eigen toestellen te doen'', onderstreept hij. Er al zijn samenwerkingen met onder meer British Airways (BA), American Airlines, Continental, Finnair, Swiss en Air Littoral. En van Kuijpers mogen het er meer worden.

Opvallend is de recente commerciële alliantie met BA, waarbij de Britse maatschappij op vluchten Brussel-Londen ook de vluchtnummers van SNBA gebruikt. Passagiers kunnen door de samenwerking van beider netwerk gebruik maken. Voor SNBA-passagiers betekent dat talrijke verbindingen via Londen naar de rest van de wereld. Veel passagiers van BA vliegen met SNBA verder naar Afrika. Volgens Kuijpers beginnen ook Amerikanen die met Continental of American naar Brussel komen, deze mogelijkheid te ontdekken.

De akkoorden met BA en American Airlines voeden speculaties dat SNBA zich bij hun alliante OneWorld zal aansluiten. Maar dat is voor Kuijpers geen uitgemaakte zaak: ,,Een alliantie is geen must. We kunnen veel bereiken met bilaterale samenwerking, zoals met BA. En als je in een alliantie zit, is het bijna onmogelijk samen te werken met een maatschappij uit een andere alliantie.'' De SNBA-topman ziet wel een grens aan bilaterale akkoorden. ,,Als je de vriend van iedereen bent, dan gaat het verwateren. Dan ben je niet interessant meer voor je partners.''

Ook moet volgens Kuijpers ,,verwarring'' voor de passagiers worden voorkomen. Daarvan is volgens hem soms sprake in de samenwerking met Virgin Express, dat meer een low cost carrier is. SNBA mikt eerder op de zakenreiziger. Deze kan nu nog meemaken dat hij op een SNBA-stoel in een Virgin-toestel zit. Als de samenwerking na afloop van het contract in maart doorgaat zal deze volgens Kuijpers ,,anders'' zijn.

Kuijpers maakt zich geen zorgen over concurrentie van low cost carriers, zoals Ryanair dat vanaf Charleroi op Europese bestemmingen vliegt. Hij spreekt trouwens liever van low fare carriers: ,,Want om te overleven moet je altijd low cost zijn, of je nu tandpasta of ketchup verkoopt.''

    • Hans Buddingh'