Ondergeschikt en baas

Van de bank die in omvang steevast wordt overschat naar een bank die wordt onderschat.

Bestuursvoorzitter Bert Heemskerk van F. van Lanschot Bankiers, de Bossche bank voor gegoede burgers en ondernemers, gaat naar de Rabo, de grootste consumenten- en midden- en kleinbedrijfbank, met een grote verzekeraar (Interpolis) en een dito vermogensbeheerder (Robeco).

Van 1.700 werknemers naar bijna 60.000. Van een bank die weloverwogen niet verder kijkt dan België naar één die al jaren worstelt met een Europese strategie.

Heemskerk (59) werkte ruim elf jaar in Den Bosch. Bij Van Lanschot was de oprichtersfamilie nog nauw betrokken. Heemskerk wilde zelfstandig blijven en regisseerde een wisseling van de macht, waarbij de Britse National Westminster Bank haar meerderheidsbelang (80 procent van het aandelenkapitaal) doorverkocht aan een consortium van de Nederlandse financiële elite. In 1999 ging Van Lanschot naar de beurs.

Met zijn overstap naar de Rabo staat Heemskerk opeens in de top van de financiële wereld, die gezien de nog altijd eerste klas financiële reputatie van de Rabobank een modiale dimensie heeft. Zijn carrièreverloop volgt ten dele de spelingen van het lot. Hij stampte bij de Amro Bank buitenlandse kantoren uit de grond, kwam terug naar Nederland en bleek vervolgens een van de vele subtoppers te zijn die door de fusie met ABN doorstroming naar de nieuwe raad van bestuur geblokkeerd zagen.

Meerdere mannen in het echelon onder het bestuur vertrokken. Heemskerk ging in 1991 naar Van Lanschot. Hij werd vrijwel direct voorzitter, toen pater familias J.C. van Lanschot onverwacht overleed. Nu laat Heemskerk alle ABN Amro-collega's van toen weer achter zich, met uitzondering van R. Groenink, de baas van dé bank. En Heemskerk kreeg het aanbod dankzij een onvoorziene ruzie in de Rabo-top, en dankzij zijn succes bij Van Lanschot.

Met zijn recrutering erkent de Rabobank dat het, na drie voorzitters uit het privaat-publieke domein (Lardinois, Wijffels, Smits), nu tijd is voor een ervaren bankier. Heemskerks voorganger bij de Rabobank, ex-Schiphol-topman H. Smits, vertrok afgelopen zomer na ruim vier jaar op zijn post na ruzie met de commissarissen en overlopend ongenoegen uit de Rabo-achterban.

Bij de Rabo speelt de voorzitter een ongewone dubbelrol. Hij is ondergeschikte van de lokale aangesloten banken die formeel de baas zijn en hun eigen klantenkring bedienen. Maar hij moet ook het gezaghebbend boegbeeld zijn waar de achterban trots op kan zijn. Een financiële veteraan:,,Heemskerk moet die club lokale bankiers mee kunnen krijgen.''

Voor het geld hoeft hij het niet te doen. De Rabo geldt als een sobere werkgever, zonder aandelenopties. Heemskerks pakket Van Lanschot aandelen is 9 miljoen euro waard. Hij belegt meer in eigen bank dan welke financiële topper ook. De beurskrach greep hij aan om in september drie keer aandelen bij te kopen.