Nederland zwijgt even over uitbreiding EU

Minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) en staatssecretaris Nicolaï (Europese Zaken) zullen maandag op een bijeenkomst met hun collega's van de Europese Unie in Luxemburg zwijgen over het omstreden thema van de uitbreiding van de EU. De bewindslieden kondigden gisteren aan dat zij zichzelf in Luxemburg een spreekverbod opleggen, omdat ze voordien geen ruggenspraak kunnen houden met de Tweede Kamer.

Het kabinet zou op zijn vroegst vandaag met een standpunt over de kwestie naar buiten treden. Als dat al zou lukken, is dat nog te laat om de Kamer te kunnen raadplegen, zoals de Haagse mores voorschrijven. De Tweede Kamer achtte het niet nodig hiervoor het herfstreces, dat vandaag is ingegaan, te onderbreken.

Het inmiddels demissionaire kabinet was tot nu toe ernstig verdeeld over de aanbevelingen die de Europese Commissie heeft gedaan over de uitbreiding van de EU. De bewindslieden van de VVD, minister Hoogervorst van Financiën voorop, wensen meer waarborgen dat de tien kandidaat-lidstaten op het moment van toetreding in 2004 daadwerkelijk aan de toelatingseisen voldoen. De LPF-bewindslieden deelden dit standpunt tot nu toe. De CDA'ers zijn op dit punt minder veeleisend.

De oppositiepartijen PvdA en GroenLinks hekelden het besluit van De Hoop Scheffer en Nicolaï om zichzelf een spreekverbod op te leggen. Het Tweede-Kamerlid Timmermans (PvdA) noemde de gang van zaken van ,,een bedenkelijk niveau''. Zijn collega Karimi (GroenLinks) noemde het ,,onacceptabel'' dat Nederland maandag in Luxemburg ,,op het belangrijkste moment'' niet zal meepraten.

De Hoop Scheffer bracht hiertegen in dat het belang van de bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken niet moet worden overschat. De echte besluiten omtrent de lijst van toetredende landen vallen volgens hem toch pas op de top van regeringsleiders, eind volgende week in Brussel.

Premier Balkenende heeft intussen gisteren zijn Deense ambtgenoot Rasmussen, wiens land op het ogenblik het voorzitterschap van de EU bekleedt, gebeld met de mededeling dat het kabinet ondanks zijn demissionaire status gewoon aan de belangrijke top van regeringsleiders in Brussel zal deelnemen. Hetzelfde geldt voor de top in Kopenhagen in december, waar naar verwachting de toetreding van de tien nieuwe lidstaten zal worden bezegeld.