Bestand Ivoorkust na bemiddeling

De rebellen in Ivoorkust hebben gisteren ingestemd met een vredesplan van West-Afrikaanse bemiddelaars. In de stad Bouaké die ze al vier weken bezet houden, tekenden ze een akkoord dat voorziet in een staakt-het-vuren. Dat bestand is om middernacht ingegaan.

Daarmee zou de ernstigste crisis in de Ivoriaanse geschiedenis voorlopig onder controle zijn gebracht. Maar vanmorgen ontstonden alweer de eerste problemen. De rebellen weigeren hun wapens af te staan en eisen nog steeds het vertrek van president Laurent Gbagbo.

De president zei gisteravond laat voor de staats-tv dat ook hij het vredesplan accepteert ,,als basis voor verdere besprekingen''. Hij heeft het Franse leger dat met ruim 1.000 militairen aanwezig is in Ivoorkust, gevraagd om toe te zien op naleving van het staakt-het-vuren, in afwachting van de komst van een West-Afrikaanse vredesmacht. De Franse generaal Emmanuel Beth verklaarde vanochtend dat Frankrijk het verzoek honoreert.

Rebellen en regering stelden zich gisteren allebei verzoenend op. ,,Dit is een cruciale overeenkomst'', verklaarde adjudant Tuo Fozié, die het akkoord namens de rebellen ondertekende. ,,Keer terug naar de republiek. Ivoorkust wacht op jullie'', zei president Gbagbo gisteren tegen de rebellen via de staats-tv.

De details van het vredesplan zijn nog niet bekend en diplomaten in Ivoorkust houden er nog steeds rekening mee dat van het akkoord niks terechtkomt als de inhoud door de twee partijen verschillend wordt uitgelegd.

Volgens de vertegenwoordigers van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas) die optreden als bemiddelaars, zullen de rebellen worden ontwapend door een regionale vredesmacht. Daarna kunnen de besprekingen tussen regering en rebellen beginnen.

Het staakt-het-vuren moet de weg banen voor humanitaire hulp in de door de rebellen bezette helft van het land. Honderden mensen zijn gedood sinds de mislukte staatsgreep van 19 september en naar schatting 200.000 mensen moesten vluchten.

Nog steeds is niet duidelijk wie er achter de opstandelingen zitten, die zich de Patriotische Beweging voor Ivoorkust noemen. De kern wordt gevormd door ontevreden militairen die het aftreden van president Gbabgbo en nieuwe verkiezingen eisen. De rebellen beschikken over onbekende financiële bronnen. Ze plunderen of misdragen zich niet en opereren zeer gedisciplineerd.

Het decennialang zo stabiele Ivoorkust is de laatste jaren in toenemende mate politiek verdeeld geraakt.

Onder invloed van een economische crisis groeiden de tegenstellingen tussen de `echte Ivorianen' en de buitenlandse migranten die eenderde van de bevolking vormen. Het noorden voelt zich door de zuidelijke politici achtergesteld. De belangrijkste vertegenwoordiger van het noorden, RDR-leider Alassane Ouattara, wordt al jaren politiek buitenspel gezet, omdat hij geen volbloed Ivoriaan zou zijn.