Successen leggen Ajax windeieren

De slechte spelersmarkt en buitenlandse avonturen leiden bij voetbalclub en beursfonds Ajax tot een recordverlies in een jaar van sportieve successen. En voor krediet geeft zelfs de sponsor niet thuis.

Ajax hoeft zich geen eenling te voelen op de Amsterdamse effectenbeurs. Het bedrijf is weliswaar de enige voetbalvereniging op het Damrak, maar veel eigenschappen deelt de club met zijn collega-beursfondsen. Zoals het leven op te grote voet. Gisteren, tijdens de presentatie van de resultaten over het afgelopen voetbalseizoen, werd duidelijk wat de gevolgen zijn: een recordverlies van 25,8 miljoen euro, hetgeen het eigen vermogen in één jaar met een derde terugbrengt.

De problemen van de landskampioen zijn vergelijkbaar met die van de AEX-fondsen KPN, CMG en Buhrmann. Buitenlandse overnames die op niets uitlopen, een overschot aan personeel en substantiële afschrijvingen op eerdere investeringen, in het geval van Ajax contractspelers. ,,We zouden bijna vergeten dat we een heel goed seizoen achter de rug hebben, waarin we de dubbel [kampioenschap en beker] hebben behaald'', zei financieel-directeur J. Slop gisteren tijdens een toelichting.

Een terechte constatering van Slop. Maar hij weet als geen ander dat het management van Ajax sinds de beursgang van 1998 meer kapitaal heeft vernietigd dan op het veld valt terug te verdienen. Zelfs nationale successen, de verkoop van Ajax-souvenirs en de verkoop van bijna 40.000 seizoenkaarten kunnen dat financieel niet compenseren. Zo beschikt Ajax op dit moment over 48 contractspelers. Mede door het ontslag van de trainers Adriaanse en Boeve – en de komst van Koeman en Krol – liep de post salarissen, bij een omzet van 55 miljoen, met 5 miljoen euro op tot 35 miljoen.

Het overschot aan personeel is mede een gevolg van de sterk verslechterde toestand op de transfermarkt. Zelfs grote clubs uit Groot-Brittannië en Italië zijn voorzichtig met nieuwe investeringen. Dat Ajax nauwelijks spelers kan verkopen leidt niet alleen tot een hoge salarispost. Ook de inkomsten uit transfers (3,9 miljoen euro) vallen tegen en kunnen de hoge afschrijvingen op contractspelers (19,9 miljoen) lang niet compenseren.

Om dure transfers zoveel mogelijk te mijden is Ajax de afgelopen jaren het internationale overnamepad ingeslagen. Door in drie clubs (Germinal Beerschot Antwerpen, Ajax Cape Town en het Ghanese AGS) een meerderheidsbelang te nemen, wil Ajax zich het recht verwerven om als eerste jeugdige, en dus goedkope, talenten in huis te halen. Zowel op sportief als op financieel vlak blijkt dat een misrekening. ,,Het was niet mogelijk om vanuit Amsterdam een club in het buitenland strak te leiden'', gaf algemeen directeur A. van Eijden gisteren toe.

Ook sportief zijn er fricties. Supporters van bijvoorbeeld de Belgische subtopper Germinal komen niet naar het stadion om een opleidingselftal van Ajax te zien. Die willen gewoon kampioen worden, liever dan een leerschool van Hollandse `diknekken' te zijn. Ook financieel werd de constructie onhoudbaar: de drie voetbaldochters verloren afgelopen seizoen samen 19 miljoen euro, hetgeen grotendeels ten laste van het resultaat van Ajax komt. De financiële belangen in het buitenland staan nu te koop, maar geld verwacht Van Eijden er niet meer voor. De waardering in de boeken ging naar nul, hetgeen het resultaat ook weer met 9,4 miljoen verminderde.

Van Eijden zei het te vroeg te vinden om al te dreigen ,,de stekker'' uit de buitenlandse verenigingen te trekken. Maar voor het eind van het jaar wil hij wel uitsluitsel. Gemakkelijk zal het niet worden, want Ajax wil sportief blijven samenwerken, maar daar staat geen geld meer tegenover.

Mislukte overnames, vertraagde internetprojecten, kostenoverschrijdingen en afwaarderingen mogen dan `normaal' zijn onder beursgenoteerde bedrijven, op één vlak onderscheidt Ajax zich wel degelijk. De club heeft nauwelijks schulden en is financieel stabiel. Dankzij de beursgang in 1998, waarbij de club 56 miljoen euro ophaalde, heeft het voetbalbedrijf nog altijd een eigen vermogen van 66,4 miljoen euro (vorig jaar 93,4 miljoen). Deze buffer zorgt voor een gezonde solvabiliteit (eigen vermogen als percentage van het balanstotaal) van 62 procent.

Maar dat gezonde eigen vermogen moet meer dan ooit worden gekoesterd. Aan de uitgifte van nieuwe aandelen hoeft Ajax bij de huidige koers niet te denken. Zoals andere beursgenoteerde clubs in het buitenland zit de koers van Ajax in de buurt van zijn laagterecord. En voor financieringen bij de bank hoeft de club niet aan te kloppen: die geven niet graag krediet aan een voetbalvereniging. Zelfs niet als de sponsor ABN Amro is.

    • Erik van der Walle