Haitink laat orkest woedend donderen

Voor het Koninklijk Concertgebouworkest is dit een historische week met maar liefst drie aanwezige chef-dirigenten. Chailly leidt vanaf volgende week acht concerten in Amsterdam en Duitsland en gaat dan met het orkest naar Japan. De nieuwe chef Mariss Jansons werd gisterochtend officieel aan het orkest `voorgesteld', en was 's avonds met partituur onder de arm aanwezig bij het concert onder leiding van Bernard Haitink.

Haitink dirigeerde Bruckners Negende symfonie voor het Concertgebouworkest bijna veertig keer. Die ervaring leidde nu tot een uitvoering die bedaagder klonk dan de nog zeer eigenzinnige lezing door Simon Rattle en de Berliner Philharmoniker, vorige week in het Concertgebouw. Toch waren er opvallende overeenkomsten. De duur der delen was in beide uitvoeringen vrijwel gelijk, en net als Rattle koos Haitink in het slotdeel niet voor welluidende klankerupties, maar voor schurende klankclusters. Heel anders klonk Haitinks visie in het eerste deel. Rattle liet het daar in deze `aan de lieve God' opgedragen symfonie verblindend bliksemen door klarinetten als mesjes door het orkest te laten klieven. Haitink deed met woedend geschudde linkervuist het Concertgebouworkest vooral onherbergzaam donderen. Prachtig was het contrast met de daaruit voortvloeiende, kamermuzikale intimiteit. Ook in het scherzo maakte Haitink indruk met de geraffineerde wijze waarop hij met dynamiek en adempauzes de spanning opvoerde.

Dit concert bracht ook de opening van de Carte Blanche-serie van pianist Murray Perahia, die nog in talrijke concerten zal terugkeren. Hij werd in de jaren '70 wereldberoemd met zijn vertolkingen van Mozarts pianoconcerten, en soleerde hier in Mozarts wat minder bekende Pianoconcert nr. 22. Ook nu stond Perahia voor een zeer communicatieve aanpak, die werd gekenmerkt door zijn merkwaardige mix van spontaniteit en intellect. In het snel gespeelde eerste deel werden trefzeker de grenzen van de virtuositeit afgetast en een rappe, hoofse zwier kenmerkte ook het tot kamerorkest uitgedunde orkest én de solist in het slotdeel. Maar het hart van dit concert ligt besloten in het adagio, en dat klonk onder Perahia's handen poëtisch en verinnerlijkt.

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest. Gehoord: 16/10 Concertgebouw, Amsterdam. Herh.: 17 en 19/10 aldaar (uitverk). Radio 4: 3/11, 14u.

Perahia geeft morgenmiddag een kinderconcert. Zijn recital op 12/11 is uitverkocht. Inl. (020) 6718345

    • Mischa Spel