De 87 tumultueuze dagen van het kabinet-Balkenende

juli

22 juli Beëdiging kabinet Balkenende, na 68 dagen formeren.

22 juli Staatssecretaris Bijlhout (LPF) stapt na zeven uur op als blijkt dat zij gelogen heeft over haar verleden in de Surinaamse Volksmilitie.

23 juli Minister Bomhoff van Volksgezondheid (LPF) wil topambtenaar Van Lieshout ontslaan en krijgt daar ruzie over met collega-vice-premier Remkes (VVD). Bomhoff dreigt met aftreden. Twee dagen later wordt er een compromis gevonden: Van Lieshout wordt overgeplaatst naar het ministerie van SZW.

26 juli Debat over de regeringsverklaring.

augustus

3 augustus

Minister Heinsbroek van Economische Zaken (LPF) pleit voor forse lastenverlichting voor burgers, terwijl in het regeerakkoord, dat hij mede heeft ondertekend, staat dat hier geen ruimte voor is.

8 augustus

Mat Herben legt fractievoorzitterschap LPF neer na kritiek uit de fractie.

23 augustus

Minister Nawijn van Vreemdelingenzaken (LPF) stelt voor criminele Nederlanders van Marokkaanse afkomst het land uit te zetten. Volgens premier Balkenende is dit in strijd met de grondwet.

29 augustus

Nawijn stelt voor de subsidies voor allochtonen te schrappen. De premier valt hem wederom af.

september

6 september

Heinsbroek zegt in het werkgeversblad Forum: "Als ik een proefballon wil oplaten, doe ik dat." Hij trekt zich niks aan van de premier. "Als Balkenende zich daaraan ergert, is dat zijn probleem."

9 september

Bomhoff schrijft Heinsbroek (EZ) een denigrerende brief over het Centraal Planbureau. Heinsbroek is geïrriteerd over Bomhoffs bemoeienis met zijn departement.

9 september

Bomhoff heft de uitgavenplafonds in de zorg op, om de wachtlijsten weg te werken. Minister Hoogervorst van Financiën (VVD) is onaangenaam verrast.

15 september

Minister De Boer van Verkeer (LPF) wil snelheidsovertredingen van minder dan 10 kilometer per uur niet meer beboeten. Premier Balkenende neemt hier afstand van.

17 september

Kabinet dient begroting in, met daarin ongekend zware bezuinigingen en lastenverzwaring en veel aandacht voor veiligheid

18 september

Algemene Politieke Beschouwingen, Wijnschenk debuteert als fractievoorzitter LPF.

26 september

Interne kritische LPF-notitie over Wijnschenks optreden tijdens de beschouwingen lekt uit. De schrijver ervan, Reinier Asberg, medewerker van Winny de Jong, wordt op staande voet ontslagen. De Jong dreigt de fractie te verlaten. "De hele partij staat achter mij", zegt ze.

28 september

De LPF verwijdert De Jong en Cor Eberhard uit de fractie. Zij gaan verder als de Groep De Jong.

"Mensen kunnen helemaal niet uit de fractie worden gezet", zegt Winny de Jong kort nadat ze uit de fractie is verwijderd. Cor Eberhard: "Er is maar één LPF en dat zal ook zo blijven."

oktober

2 oktober

Splitsing van LPF-fractie dreigt. Groep Wijnschenk, gesteund door minister Heinsbroek en staatssecreaatris Van Eijck, wil niet verder met groep Van As, gesteund door o.a. minister Bomhoff. Crisis dreigt over te slaan op kabinet.

3 oktober

LPF-bewindslieden Bomhoff en Heinsbroek laten na overleg op Volksgezondheid weten dat alles weer goed gaat in de partij. Heinsbroek: "De fractie, de bewindslieden en partij zitten op een lijn. De persoonlijke meningsverschillen zijn opzijgezet." Symbolische persconferentie met Hammerstein en Wijnschenk. Hammerstein noemt dit naderhand "een toneelstukje".

4 oktober

Balkenende stuurt "in gezamenlijkheid en eenheid" een ansichtkaart met de groeten uit de Trêveszaal in antwoord op vragen van Rosenmöller over verhoudingen in kabinet.

5 oktober

Wederom ruzie bij de LPF, Heinsbroek noemt een toespraak van Bomhoff een "lulverhaal". Het geduld van Balkenende begint op te raken.

10 oktober

De Tweede Kamer spreekt haar irritatie uit over het dédain waarmee Bomhoff het parlement behandelt. Bomhoff wijt dit aan "vormfouten en onhandigheden" en noemt het gesprek met de Kamer "plezierig".

10 oktober

De LPF-bewindslieden voeren "constructief" overleg over de ruzie tussen Bomhoff en Heinsbroek. De twee ministers zijn hier zelf niet bij aanwezig.

11 oktober

Minister De Hoop Scheffer van Buitenlandse Zaken (CDA) ligt onder vuur van zijn LPF- en VVD-collega's omdat hij zich niet kritisch genoeg heeft opgesteld in het debat over de uitbreiding van de Europese Unie.

13 oktober

VVD-leider Zalm zegt het kabinet de wacht aan. "Als de regering niet in staat is te regeren, dan moet ze ophouden", aldus Zalm. "Twee ruziënde ministers die elkaars bloed wel kunnen drinken, daar kan geen kabinet mee voortbestaan."

15 oktober

Uitvaart prins Claus. De ministerraad, die 's avonds over de uitbreiding van de EU zal vergaderen, bespreekt in plaats daarvan de eigen problemen.

16 oktober

Bomhoff biedt zijn ontslag aan, enkele uren later gevolgd door Heinsbroek.

16 oktober

Wijnschenk unaniem afgezet als fractievoorzitter, Mat Herben nieuwe fractievoorzitter.

16 oktober

Tijdens de regeling van werkzaamheden, 's middags in de Tweede Kamer, maakt Zalm bekend het vertrouwen in het kabinet opgezegd te hebben, Verhagen sluit zich daarbij aan.

16 oktober

Enkele uren later kondigt Balkenende het collectief ontslag van de bewindslieden aan. Het kabinet-Balkenende valt na 87 dagen regeren.

NRC Handelsblad 171002 / foto's Roel Rozenburg, WFA

Gerectificeerd

Bomhoff

In de tijdbalk van het kabinet-Balkenende (17 oktober, pagina's 2 en 3) stond dat vice-premier Bomhoff heeft gedreigd met aftreden in verband met het ontslag van een van zijn topambtenaren. Dat is niet juist.