Alleen pooier beschermt illegale hoer

Na de opheffing van het bordeelverbod zijn veel prostituees in de illegaliteit verdwenen. Daar zijn de vrouwen, vaak afkomstig uit kandidaat-lidstaten van de EU, vogelvrij.

De Bulgaar brengt de vingertoppen van zijn rechterhand naar elkaar toe en kust in de lucht. ,,Ik heb een zeer mooi meisje'', zegt hij. ,,En jong ook. Nog maar negentien jaar'', zegt hij op samenzweerderige toon. ,,Ze doet dit sinds tien dagen.'' Of zij goed is? Weer de vingertoppen en de kus in de lucht.

,,Ze kost maar vijftig euro per uur'', vervolgt de pooier zijn verkooppraatje. Naar eigen zeggen werkt hij overdag als huisschilder in de bouw. 's Avonds brengt hij het blonde meisje, dat zijn nicht blijkt te zijn, in Turkse bars in Amsterdam aan de man. ,,Ze kost maar vijftig euro per uur. Tien daarvan geeft ze aan mij. Wacht, ik ga haar erbij halen, kun je zelf met haar praten.'' Hij staat op, loopt naar een mooi, blond meisje, dat in gesprek is met twee jonge mannen in zwarte leren jacks. Zonder afscheid van haar tafelgenoten te nemen pakt ze haar jas en tas en loopt ze naar de tafel van de potentiële klant. De neef houdt op gepaste afstand de gang van zaken in de gaten. Ze stelt zich voor als Ayten. Haar gezicht is nog kinderlijk. In Bulgarije heeft ze een soort huishoudschool gedaan, maar na de voltooiing van haar studie heeft ze nooit gewerkt.

Terwijl de zangeres haar lot vervloekt, vertelt Ayten hoe ze in de prostitutie is beland. Twee weken geleden werd ze door haar neef naar Nederland gehaald om in de schoonmaak te gaan werken, vertelt ze. Haar baas, een Turk, wilde seks met haar, anders kon ze vertrekken. ,,Toen dacht ik: ik laat me niet voor niets nemen. Dan kan ik er net zo goed geld mee verdienen.'' Daarop heeft ze naar eigen zeggen uit vrije wil besloten in de prostitutie te gaan. Ze stelde haar neef voor om haar pooier te zijn. Ze voelt zich door hem beschermd, ook al heeft ze in de tien dagen dat ze dit werk doet geen problemen meegemaakt. ,,Het woord van een man weegt zwaarder'', zegt ze. Haar ouders denken dat ze in Nederland bloemen verkoopt in een restaurant.

Sinds de opheffing van de visumplicht voor inwoners van aanstaande EU-leden bieden zich naast andere illegale werkers ook veel hoeren aan op de Nederlandse zwarte arbeidsmarkt. In een rapport over prostitutie dat het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) vorige week publiceerde, wordt slechts zeer summier gerept over illegale prostituees. Volgens de onderzoekers heeft de opheffing van het verbod en de daarmee samenhangende controle op legale clubs en hoeren tot gevolg gehad dat illegale prostituees hun heil hebben gezocht ,,in de prostitutiesectoren waar het minste toezicht plaatsvindt en die voor (hulpverlenings)instanties moeilijker toegankelijk zijn, zoals de straat- en thuisprostitutie, de escort en 06-prostitutie''.

De bevindingen van onderzoekster Marjolein Goderie, die met twee collega's bij het Verwey-Jonkerinstituut de illegaliteit, onvrijwilligheid en minderjarigheid in de prostitutiebranche onderzocht, bevestigen deze conclusies. Maar Goderie kwam tot haar grote verbazing ook illegale hoeren tegen in de legale seksclubs en raamprostitutiebedrijven. Vooral in gemeenten waar de vergunningverlening nog niet op orde is. Goderie meent dat sommige gemeenten erg traag zijn bij de ontwikkeling van lokaal prostitutiebeleid. Exploitanten maken gretig gebruik van de leemte en laten hoeren zonder geldige verblijfspapieren in hun club werken. Clubeigenaren weten immers dat ze, mochten ze worden betrapt, hooguit een geldboete riskeren en niet de sluiting van hun zaak. Doordat gemeenten niet gelijktijdig de legalisering van de bordelen hebben omgezet in lokaal beleid, trekken illegale prostituees naar tragere gemeenten als `hun' gemeente wel een strenger beleid ontwikkelt.

,,Prostitutie was al een schimmige wereld, maar die is niet schimmiger geworden door de opheffing van het bordeelverbod'', meent Metje Blaak van de hoerenbond de Rode Draad. Wantoestanden waren er altijd al, zegt ze. Wellicht is de illegaliteit wat verschoven. Naar de 06-lijnen, de parenclubs, partnerruilavonden, animeren in bars, de hotellobby's . Maar dat is, zegt zij, een overgangsverschijnsel. Zeker die 06-nummers zijn weinig in trek bij de mannen. ,,Ze worden opgepikt door een vreemde vrouw op een afgesproken plek en meegenomen naar een andere plek. Dat is een risico dat mannen niet graag lopen. Bovendien zijn het vaak buitenlandse meisjes. Mannen willen toch met een prostituee kunnen praten.''

Dat lijkt niet op te gaan voor Bulgaarse prostituees. Velen van hen zijn van Turkse afkomst en de meeste `echte' Bulgaarse dames spreken op z'n minst ook een beetje Turks. Omdat hun klanten grotendeels Turkse mannen zijn, ondervinden ze geen taalproblemen. In Amsterdamse bars wordt bovendien op allerlei manieren `gecommuniceerd.'

Een Bulgaarse vrouw in strakke spijkerbroek en een nog strakker T-shirt flirt met enkele van de aanwezige Turkse mannen, die met hun leren jack nog aan achter hun glas bier zitten. De Bulgaarse drukt haar bovenlichaam tegen de ruggen van de mannen, die de kans benutten en haar overal betasten.

Als een nieuwe man plaatsneemt aan een van de tafels, loopt ze op hem af, geeft een slappe handdruk en streelt met haar vingers de palm van zijn hand, terwijl ze met een hese stem en een vette knipoog informeert naar zijn gezondheid. Even later heeft ze beet: omarmd door een van de mannen loopt ze de bar uit. ,,Tot later'', zwaait ze naar de achtergebleven mannen.

Dit is het vijfde deel van een serie over de gevolgen van de opheffing van het bordeelverbod. Eerdere afleveringen zijn te lezen op www.nrc.nl.