Sex-appeal van enen en nullen

Simone is een ster die geen percentage van de opbrengst vraagt, vanzelfsprekend bereid is tot naaktscènes, dag en nacht beschikbaar blijft voor publiciteit en promotie, niet weet wat grillen zijn en niet eens een eigen kleedkamer behoeft. Het enige probleem is dat S1m0ne haar naam met een 1 en een 0 spelt, omdat ze slechts uit enen en nullen bestaat. De Engelse term voor een digitale ster, geheel geproduceerd in de computer, luidt synthespian, een samentrekking van thespian (acteur) en synthetic. In het Nederlands zou je misschien zeggen: syntheur.

De film S1m0ne roept uiterst interessante vragen op. Bij voorbeeld: is de hoofdrolspeelster een synthrice of een door de computer geretoucheerde actrice? De credits beweren het eerste (`introducing: Simone, as herself'), andere bronnen beweren dat Simone het Canadese topmodel Rachel Roberts is, met hier en daar een vleugje Greta Garbo, Audrey Hepburn, Lauren Bacall en, naar ik vermoed, Cameron Diaz en Kim Basinger, door de computer toegevoegd. Wanneer `is' een acteur nog zijn personage?

Al Pacino speelt een filmmaker aan lager wal in de productie van de Nieuw-Zeelandse Andrew Niccol, die zich eerder als scenarioschrijver van The Truman Show en regisseur van Gattaca bezighield met virtuele realiteiten en ethische dilemma's. Van een bewonderaar erft Pacino een computerprogramma, getiteld Simulation One. Hij mengt de stem van Bacall en de oogopslag van Audrey Hepburn tot de synthrice Simone, die op haar beurt van de verlopen regisseur weer een held maakt. Maar de ware aard van Simone houdt hij geheim.

Net als bij Von Sternberg en Pygmalion loopt het plan uit de hand. Simone wordt zo populair dat Pacino's personage haar om zeep wil helpen, maar dan gelooft niemand hem meer. Niccols scenario bevat een groot aantal onwaarschijnlijke tournures. De belangrijkste daarvan is dat Simone zo opwindend zou zijn dat het publiek haar op handen draagt. Tot nu toe zijn experimenten met syntheurs op teleurstellingen uitgelopen, zoals bij voorbeeld in de animatiefilm Final Fantasy. Het ontbreken van een ziel, en misschien juist de afwezigheid van onvolmaaktheid, maakt niemand erg populair. Bij de als Hollywoodsatire bedoelde S1m0ne speelt Niccol dan ook nog eens vals, door een supermodel te gebruiken, in plaats van een computerprogramma. En desondanks begrijp je niet wat mensen in haar zouden kunnen zien.

Pacino geeft de regisseur een Sunset Boulevard-achtige tragiek, en de vormgeving van production designer Jan Roelfs en cameraman Ed Lachman maken van S1m0ne een visionaire film. De kwaliteit van het scenario blijft daar ver bij achter, zodat S1m0ne uiteindelijk een pijnlijke mislukking werd. Jammer, want het onderwerp zou zich uitstekend lenen voor een vlijmscherpe analyse van het filmbedrijf.

S1m0ne. Regie: Andrew Niccol. Met: Al Pacino, Rachel Roberts, Catherine Keener, Pruitt Taylor Vince, Jay Mohr, Winona Ryder, Elias Koteas, Evan Rachel Wood, Jason Schwartzman. In 27 bioscopen.

    • Hans Beerekamp