Nederlandse eis niet op EU-agenda

Het Deense voorzitterschap van de Europese Unie houdt geen rekening met de Nederlandse eis dat vóór de uitbreiding een akkoord bereikt moet worden over hervorming van het landbouwbeleid. Dit blijkt uit de ontwerp-agenda voor de top van Europese regeringsleiders volgende week donderdag en vrijdag in Brussel.

Het Deense voorzitterschap wil dat de regeringsleiders in Brussel alleen een besluit nemen over de inkomenssteun voor boeren in de kandidaat-landen. De EU moet hierover met een aanbod komen bij de onderhandelingen met de kandidaten, die volgens plan in december in Kopenhagen afgesloten worden. De permanente vertegenwoordigers (ambassadeurs) van de vijftien EU-lidstaten onderhandelen vandaag en morgen over deze zaak. Maandag staat de kwestie op de agenda van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken.

Hervorming van het landbouwbeleid komt op geen enkele agenda voor. Volgens Deense diplomaten is dat gebeurd omdat geen enkel EU-land formeel een relatie heeft gelegd tussen de uitbreiding en de landbouwhervorming. De Nederlandse regering heeft weliswaar een akkoord over landbouwhervorming voor afsluiting van de onderhandelingen over de uitbreiding verlangd, maar heeft tegelijkertijd verzekerd de uitbreiding niet met een veto te zullen tegenhouden. Alleen minister Herman Heinsbroek (Economische Zaken) heeft deze week gezegd dat een Nederlands veto denkbaar is.

De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder vreest net als Nederland de stijgende kosten voor de landbouw wanneer boeren in nieuwe EU-lidstaten inkomenssteun krijgen zonder dat het beleid is hervormd. Hij zei afgelopen maandag na een diner met de Franse president Jacques Chirac dat alles gedaan zal worden om voor de Europese top in Brussel of uiterlijk voor de top in december in Kopenhagen een compromis over de landbouw te bereiken.

Frankrijk verzet zich tegen landbouwhervormingen en wil de kwestie pas na de EU-uitbreiding in 2006 bespreken. Hoewel Schröder zich hard inzet voor de landbouwhervorming, heeft hij niet gezegd dat de instemming van Duitsland met de uitbreiding ervan afhangt.

Volgens het Deense voorzitterschap mag de uitbreiding in geen geval leiden tot overschrijding van de EU-begroting zoals die tot eind 2006 is afgesproken. De ontwerp-agenda voorziet op de top in Brussel geen discussie over hervorming van de structuurfondsen voor economisch achtergebleven gebieden.

Vorig jaar probeerde de huidige VVD-fractieleider Gerrit Zalm in zijn toenmalige functie van minister van Financiën daarover een Europese discussie op gang te brengen. Hij vreesde dat de kosten van de structuurfondsen, net als die van de landbouw, zonder hervormingen te hoog zouden worden. Nadat Nederland ontdekt had dat het alleen stond bij deze kwestie, zweeg het er verder over.