Een geld-terug actie van Robin Hood

Nieuwe tijden, nieuwe leuzen. Ondernemingen die in de superbeursjaren negentig geld uit hun pensioenfonds haalden, moeten dat kapitaal nu het zo slecht gaat maar snel terugstorten!

Groen Links-fractievoorzitter P. Rosenmöller testte de strijdkreet een paar weken geleden op staatssecretaris M. Rutte van Sociale Zaken. Rutte werkte tot voor kort bij Unilever, een voedings- en zeepconcern, dat zelf de afgelopen twee jaar 660 miljoen euro terugkreeg van zijn Nederlandse pensioenfonds. En zijn pensioenregeling verbeterde.

De sluipende beurskrach die de Nederlandse AEX-beursgraadmeter in twee jaar bijna halveerde, heeft de financiële positie van tientallen pensioenfondsen ontwricht. Zo'n 300 van de bijna 1000 pensioenfondsen verkeren bij een AEX-graadmeter van 300 punten (huidige stand inmiddels: 343) in een zorgelijke toestand, zegt de Pensioen- en Verzekeringskamer. Pittige premiestijgingen liggen in het verschiet, ouderen vrezen voor de inflatietoeslag op hun pensioenen.

Het is een sympathiek idee, zou je zeggen, dat ondernemingen ontvangen pensioenoverschotten nu teruggeven om de gaten in hun fonds te dichten. Maar heeft dat idee realiteitswaarde?

Philips, de onderneming die het meeste geld terugkreeg van zijn pensioenfonds, kwam gisteren met cijfers over het derde kwartaal. De pensioenfondsen van het concern in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben een gering tekort, maar het Philips Pensioenfonds in Nederland heeft nog steeds een overschot. Door de kaalslag op de financiële markten zijn de begin dit jaar nog verwachte, lage pensioenopbrengsten in de winst van Philips inmiddels wel omslagen in 480 miljoen pensioenkosten.

De indicaties van Philips over de financiële positie van zijn pensioenfondsen onderstrepen een oude wijsheid: ook in de pensioenwereld is het niet eerlijk verdeeld. Mede dankzij jarenlange gretige beleggingen in aandelen hebben de fondsen van bijvoorbeeld Unilever en Philips kolossale bedragen verdiend. Zij waren zo rijk, dat zij een deel van die superwinsten konden terugstorten en nu overleven zij nog met relatief gemak de eerste beurskrach van de eenentwintigste eeuw.

Wat zit er in hun vat? Als zij nu hun ouderen korten op de inflatietoeslag roepen zij het misbaar over zich af van moderne Robin Hoods. Voor hun werknemers is het een ander verhaal. Hun korting op de pensioenpremies is twijfelachtig. Een gratis lunch bestaat niet, een gratis pensioen ook niet.