Aantasting van oergevoel

Tijdens het openingbeeld van een behandelingstafel zegt regisseuse Annemarie van Zweeden: ,,Toen ik een abortus liet doen, had ik wel ingeschat dat ik het daar moeilijk mee zou krijgen. Maar het gaat veel verder dan dat. Het raakt de kern van het leven. Ik ben voor mijn gevoel een grens overgegaan, de grens van leven en dood. Het is, het was, een zeer ingrijpende beslissing.''

De documentaire Gedane zaken nemen geen keer die de IKON vanavond uitzendt wil abortus niet veroordelen, maar belicht de emotionele aspecten van vrouwen na een abortus. Ook informeert de film op een afstandelijke manier over de werkwijze in de kliniek. Honderdduizenden vrouwen in Nederland hebben in de afgelopen decennia – overigens zonder psychologische kwellingen – een abortus ondergaan. In maart van dit jaar bleek dat het abortuscijfer flink was gestegen. Dit kwam vooral door vrouwen van allochtone afkomst, bijna tweederde van het totale aantal.

Vier vrouwen, onder wie een Marokkaanse, vertellen over het knagende, verwarrende en tegenstrijdige gevoel dat de abortus bij hen achterliet. De regisseuse, moeder van twee kinderen, had twee jaar geleden zelf een abortus. Twee uur in de kliniek, eventjes uitrusten en de dagelijkse routine weer hervatten. Maar zo simpel was het volgens haar niet.

De twintigjarige Marokkaanse Fatima, die onherkenbaar in beeld komt, heeft al drie abortussen achter de rug. Spijt heeft ze er niet van, maar ze raakte wel verward toen haar vriendin zei dat ze het kind moest houden. Zij zou haar wel helpen. Zij zegt: ,,Ik kan niet eens goed voor mezelf zorgen, laat staan voor mijn kind.'' Toch heeft zij het gevoel schuldig aan de moord op drie kinderen te zijn. Ze wil het niet meer.

Ans van de Weerdhof, immiddels ook moeder, tobt met haar abortus van circa tien jaar geleden. ,,Het geluid van het zuigen vond ik het ergste. En wat op het kartonnen schaaltje achterblijft. Het is een aantasting van het oergevoel. Dat vruchtje moet daar blijven, daar moet je niet aankomen.''

Ook regisseuse Van Zweeden ervoer de neerslachtingheid, hoewel zij geen aanhangster is van de antiabortuslobby. Zij eindigt haar visuele overpeinzing met: ,,Dat kind wandelt met mij mee, niet met zijn boertjes of vader, maar met mij.''

Werelden: Gedane zaken nemen geen keer, IKON, Ned.1, 22.55-23.45u. Herh, zaterdag 19 oktober, 11.00u.

    • Markus Meulmeester