Uren wachten om de familie te steunen

De publieke belangstelling voor de uitvaart van prins Claus was minder groot dan verwacht. Toch was de Markt in Delft rond twaalf uur `vol'.

,,Ach, kijk jongens, daar heb je 'm.'' Het lange wachten op de Markt in Delft, om een glimp op te vangen van de uitvaart van prins Claus, wordt eindelijk beloond. Als de rouwstoet met de paarse lijkkoets de Markt opkomt en stilhoudt voor de Nieuwe Kerk, is het niet volledig stil. Het geroezemoes van het publiek gaat door en camera's flitsen. Maar niemand applaudisseert, zoals wel gebeurde toen vorige week het lichaam van de prins vanuit Amsterdam werd overgebracht naar paleis Huis ten Bosch en later naar paleis Noordeinde.

Om half acht stond er nog één rij mensen op de Markt, maar om twaalf uur staan de mensen tien rijen dik langs de afzettingen. Josje, Sylvia, Sarita en Marie-Janne, studenten verpleegkunde aan het Zadkinecollege, waren er vanochtend al om half negen. Hun mentor op school vond het onzin dat ze wilden gaan, maar ze waren gewoon naar de directeur gestapt. Die ,,kon het niet belemmeren''. De studentes vonden Claus een ,,humoristische man'', ,,die het koningshuis opfleurde'' en ,,veel heeft gedaan voor de ontwikkelingslanden''. En hij is ook op dezelfde dag jarig als Sylvia, dus dat schept een band.

Ook andere toeschouwers in Delft verklaren dat zij zijn gekomen uit sympathie. ,,Voor Bernhard loop ik niet zo hard, die mag ik niet'', aldus mevrouw Makkus (70), die al haar hele leven in Delft woont. Maar Claus, dat was een ,,eerlijke man, die heel leuk met kinderen omging''.

José Muñoz (30) uit Peru komt ,,om de familie te steunen''. Voor Muñoz, student aan het Institute for Hydraulical Engineering in Delft, is het bijwonen van de begrafenis een goede gelegenheid om Nederland beter te leren kennen. In februari was hij ook bij het huwelijk van kroonprins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta in Amsterdam.

De sfeer in Delft is vriendelijk, de stemming niet bepaald bedrukt. Het weer is beter dan voorspeld. Halverwege de ochtend staat er zelfs een blauwe hemel boven de Nieuwe Kerk. De meegebrachte paraplu's lijken niet nodig. Niemand mort over de vele dranghekken die bijna alle toegangen tot de Markt afsluiten. De vriendelijkheid van de politie kan echter snel omslaan, merkt een jongen die wordt gesommeerd van een afdak af te komen en mee te gaan. Een man die niet van een dranghek af wil komen wordt hardhandig afgevoerd. De belangrijkste taak van de agenten is echter zorgen dat de bewoners hun ramen dichthouden.

Om elf uur wordt de Markt voor `vol' verklaard. Er mogen alleen nog mensen in als anderen eruit gaan. Maar een half uur later komt er toch weer een flinke mensenstroom de Markt op.

De pers is massaal aanwezig. Alle journalisten en fotografen worden grondig gescreend, speurhonden besnuffelen de fototassen. Het gewone publiek kan zo doorlopen. [Vervolg BELANGSTELLING: pagina 10]

BELANGSTELLING

'Dit is toch een historisch moment'

[Vervolg van pagina 1] Eerder op de ochtend, in afwachting van het vertrek van de rouwstoet vanaf paleis Noordeinde in Den Haag, zijn er nog maar weinig mensen op de been. Door de Paleisstraat schalt de stem van een militair. ,,U treedt aan in de eerste rust met getrokken sabel. U staat stil en houdt uw mond.'' De leden van het 11de tankbataljon uit Oorschot staan straks als erewacht op de Binnedijk en oefenen nog een keer hun houding. Strakke gezichten, keurige uniformen en glimmende sabels. ,,Doe uw best. Ik heb er vertrouwen in. Vanavond gaan we kijken hoe u eruit hebt gezien.''

Bij paleis Noordeinde staan mevrouw Keus en mevrouw Mulder-Van Kasteele al vanaf acht uur te wachten, om verzekerd te zijn van een goede plek. ,,Dit is toch een historisch moment, daar wil ik wel bij aanwezig zijn'', zegt mevrouw Keus uit Den Haag, ,,maar de drukte valt enorm mee.''

Tegen negen uur komen er steeds meer mensen. Maar er zijn ook veel mensen die vandaag gewoon naar hun werk gaan. Meneer Besemer uit Noordwijkerhout staat bij het Spui op een plattegrond te turen. Hij is op weg naar een cursus fondsenwerving. ,,Het is geen dag van nationale rouw, dus wordt er gewoon gewerkt.'' Normaal gaat hij met de tram naar de cursus, maar die rijden vanochtend niet. Ook de straat oversteken kan niet. Om aan de overkant van de route te komen die met dranghekken is afgezet, moet hij omlopen via paleis Noordeinde.

Terwijl meer en meer mensen langs de hekken een plaatsje zoeken, gaat daarachter het normale leven door. Mensen haasten zich naar hun werk. Dat ze de straat niet kunnen oversteken, maakt het er niet makkelijker op. ,,Ik werk daar, ik moet daar zijn'', legt een mevrouw uit aan een agent. Maar die kan er ook niets aan doen en legt haar uit hoe ze moet omlopen.

Tegen half tien staan er duizenden mensen langs de hekken om de laatste eer te bewijzen aan prins Claus. Veel wordt er niet gepraat door de toeschouwers, slechts op fluisterende toon wordt er nog gesproken. Als de eerste paarden langstrekken is het doodstil op straat. De gezichten van de militairen staan strak. Na twee ere-escortes te paard van de Koninklijke Marechaussee en van het Korps Landelijke Politie Diensten volgt de paarse lijkkoets. Er wordt niet geklapt als de koets voorbij trekt.

Als de stoet voorbij getrokken is, blijft een enkeling nog even staan. ,,Ik vond het heel mooi en indrukwekkend'', zegt Thomas de Roo uit Den Haag. Zijn medeleven gaat vooral uit naar de drie prinsen. ,,De tragiek van dat trieste koetsje met die jongens. Zij hebben echt heel veel verdriet.''

De rouwstoet trekt via Rijswijk naar Delft. Als de stoet over het viaduct bij het Prins Clausplein rijdt, wordt het verkeer op de A13 stilgelegd. Een auto die toeterend onder het viaduct door komt rijden, krijgt van toeschouwers aan de kant de volle laag. ,,Dat doe je toch niet!'', zegt een vrouw. Als de stoet langsrijdt, valt een diepe stilte. ,,Niet schrikken! Saluutschoten!'', staat op een bord langs de weg. Maar er is niemand die kan schrikken. Naast het geluid van de saluutschoten is het onwerkelijk stil: geen gepraat, geen verkeer. De A13 is volledig leeg. Als de stoet voorbij is, komt het verkeer weer op gang. En blijft nog een tijdlang langzaam rijden. Zonder daartoe door de politie gemaand te zijn.

Met medewerking van Mark Duursma, Tom Kreling en Esther Scherpenisse.