Uitbreiden en binnenlopen

Hij gaat de burgers dan wel wat geld kosten, maar de voorgenomen uitbreiding van de Europese Unie met Oost-Europese landen legt sommige beleggers tot dusverre geen windeieren. Een beetje historisch besef van de obligatiemarkt, en voilá: een onverslaanbare beleggingsstrategie.

Terug naar halverwege de jaren negentig. Toen de economische en monetaire unie in Europa in de steigers stond, mocht worden verwacht dat de lange-termijn rentestanden van de deelnemende landen uiteindelijk dicht bij elkaar zouden liggen. En dus stortten beleggers zich massaal op Italiaanse, Spaanse en Portugese staatsobligaties. Die gaven aanvankelijk een hoge effectieve rente, en naarmate die rente zou dalen in de richting van het lage, Duitse peil, zouden hun koersen fors moeten stijgen.

Dat klopte. Het totaalrendement op Italiaanse obligaties, koersstijging plus rente, overtrof in de aanloop naar de EMU met regelmaat die op de uitbundige aandelenbeurzen. Risico was er wel: het was geen uitgemaakte zaak of bijvoorbeeld Italië het lidmaatschap van de muntunie in 1999 wel zou halen, want zonder kunst- en vliegwerk lukte dat niet. Maar uiteindelijk bleek het politieke momentum in Brussel overweldigend genoeg om Italië binnen te loodsen. En de beleggers pakten hun winst.

Terwijl de afgelopen twee jaar nog maar weinig beleggingen rendabel waren heeft het Europese `convergentiespel' op de obligatiemarkt een tweede leven gekregen. Vorige week zei de Europese Commissie dat tien landen uit voornamelijk Oost-Europa klaar zijn om toe te treden in 2004. Aangezien er nog weinig obstakels zijn opgeworpen voor een spoedig EMU-lidmaatschap daarna, hebben ook nu de obligaties van de mogelijke toetreders een geweldig beleggingsresultaat opgeleverd. Tussen september 2000 en vandaag, de periode waarin de AEX-beursindex meer dan halveerde, boekten beleggers in obligaties van mogelijke toetreders dikke winsten. De Hongaarse obligatiekoersen stegen over de hele linie met 24 procent, de Tsjechische met 27 procent en de Poolse zelfs met 59 procent. De betaalde rente komt daar nog bij.

Zijn er nu ook risico's? De Ieren houden zondag een referendum over het verdrag van Nice, waarin de EU-uitbreiding is geregeld. En in sommige regeringen, waaronder de Nederlandse, groeit twijfel over de voortvarendheid waarmee de Commissie tien landen tegelijk de Unie binnen wil laten. De kans dat de Ieren Nice afwijzen, of dat het hele project anderszins derailleert, wordt op de financiële markten vooralsnog klein geacht. Obligatiebeleggers die ervaring hebben met de EMU, weten inmiddels hoe toeschietelijk Brussel kan zijn als het er op aankomt.