`Ook niet-baretdragenden groeten. Nog vragen?'

Duizenden militairen vormden een kilometerslange erehaag langs de route van de rouwstoet. Daaronder driehonderd veteranen.

,,Schaap?'' ,,Present!'' ,,De Jong?'' ,,Present!'' In een sporthal bij het Feyenoord-stadion leest Elma Brokking, directeur van het Veteranenplatform, de namen van de oude mannen in de blauwe blazers op – zo hard mogelijk. ,,Buisink?'' ,,Ja, die is er wel, ik heb hem nog gezien.'' ,,Zandbergen?'' Geen antwoord. ,,Zandbergen? ... Zandbergen!'' ,,Present!'' Joost Zandbergen (79) wijst verontschuldigend naar zijn hoofd. ,,Ik ben doof aan één oor.''

Driehonderd veteranen, 293 mannen en zeven vrouwen, vormden vandaag een klein onderdeeltje van de kilometerslange erehaag langs de route van de begrafenisstoet van prins Claus. Ze hebben gevochten tijdens de Tweede Wereldoorlog, in Nederlands-Indië en Korea, of hebben actie gezien in Libanon of Bosnië. Drie detachementen van elk honderd man had het ministerie van Defensie aangevraagd bij het Veteranenplatform, de overkoepelende organisatie van alle veteranenverenigingen. Er kwamen bijna 780 aanmeldingen binnen. ,,We hebben ons opgegeven om aanwezig te zijn bij belangrijke gebeurtenissen van het koninklijk huis'', zegt Korea-veteraan J. van Stein. ,,Maar als je er twee, drie keer bij kunt zijn, heb je geluk gehad.''

De uitvaart van prins Claus is een gigantische militaire opratie. Bijna 9.000 militairen van landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee, eenvijfde van de actief dienenden, waren vandaag betrokken bij de uitvaart van prins Claus. Vannacht, voor dag en dauw, werden militairen uit het hele land naar het Feyenoord-stadion gebracht, om vervolgens vervoerd te worden naar hun plek langs de route van de begrafenisstoet, die van Den Haag via Rijswijk naar Delft voerde. Langs het hele traject stonden soldaten, zesduizend in totaal: in de binnenstad van Delft twee meter van elkaar, buiten de stad met vier meter tussenruimte.

Om alles in goede banen te leiden, zijn ook leden van de Nationale Reserve opgeroepen. Korporaal John Makkus, in het normale leven research-medewerker bij TNO, heeft ,,bijzonder verlof gekregen''. Maar soldaat Piet Koevermans, procesoperator van beroep, heeft een snipperdag moeten opnemen om aanwezig te kunnen zijn. Het verzamelen en het `instijgen' in de bussen is een complexe operatie. Koevermans: ,,Als de bussen eenmaal rijden, kunnen ze elkaar niet meer inhalen. En als er dan iets niet klopt, komen de militairen in de verkeerde volgorde in de erehaag terecht.''

Wat vinden de reservisten er eigenlijk van dat er zóveel militairen worden ingezet voor de begrafenis? ,,Daar vind ik best wat van'', zegt Koevermans. ,,Maar dat hou ik liever voor mezelf.'',,Wij bewijzen eer aan de koningin, voor wie we in dienst geweest zijn'', zegt Korea-veteraan Van Stein.

De veteranen hebben de nacht doorgebracht in de Maashal bij de Kuip. Honderden keurig opgemaakte bedden staan in het gelid. Kapitein der mariniers b.d. Bob Delorme (Nieuw Guinea, de Golan, Syrië, Gaza) heeft zijn mannen naar de slaapzaal gedirigeerd. ,,Op zes meter van de stoet geef ik het commando `geef acht'. Op zes meter van de lijkkoets roep ik `brengt eregroet!' en brengen we de rechterhand naar het hoofd. Oók de niet-baretdragenden. Vragen?''

Die zijn er. Of de koets met de majesteit vóór of ná de bloemenbrik komt. Welke insignes nu wél en welke níet mogen worden gedragen. En of er toiletten zijn langs de route. Het verzoek is, zegt Delorme, ,,om zo weinig mogelijk'' te drinken. ,,U dient uw plas plusminus een uur op te houden.''

    • Steven Derix