Ontwapening

Van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA) kan worden gezegd dat het als de vos is die wel zijn haren verliest, maar niet zijn streken. De IRA is een terreurorganisatie en zal dat vermoedelijk blijven tot aan het moment dat volgens afspraak het laatste wapen is ingeleverd en de IRA zichzelf kan ontbinden. Gebeurt dat niet, dan zal de vos zijn ware aard bij tijd en wijlen blijven tonen.

Zoals vorige week, toen de politie vier republikeinen arresteerde op verdenking van spionage voor de IRA. Dat gebeurde na een inval in de bestuurskantoren van Sinn Féin, in Noord-Ierland de republikeinse regeringspartner en het politieke verlengstuk van de IRA. In een bureau werden geheime documenten gevonden die voor terroristen van nut kunnen zijn. Sinn Féin weigerde een toelichting, waarna de protestantse partners in de regering – de unionisten van premier David Trimble – het vertrouwen in hun katholieke tegenhangers opzegden en dreigden op te stappen. Londen schortte vervolgens gisteren het zelfbestuur in Noord-Ierland op. Het was de vierde keer sinds april 1998, toen na eindeloze onderhandelingen het Goede Vrijdag-akkoord werd gesloten en de vijanden van weleer de regering van dit problematische deel van het Verenigd Koninkrijk samen ter hand namen. Een van de belangrijkste eisen uit het Goede Vrijdag-akkoord was dat de wapens zouden worden ingeleverd. Zonder geweren en bommen geen terreur, was het terecht gekozen uitgangspunt.

Het Noord-Ierse conflict is zo oud als de kolonisatie van de katholiek-Ierse provincie Ulster door Britse protestanten in de zeventiende eeuw. Het lag niet in de verwachting dat door het akkoord van 1998 alle oude ressentimenten zouden wegvallen. Er zijn dan ook sindsdien tal van incidenten geweest, van extreme moordpartijen (de IRA-bom in Omagh) tot de recente spionage. Maar in grote lijnen leek de situatie genormaliseerd. Leek – want in vier jaar tijd zijn katholieken en protestanten nauwelijks naar elkaar toegegroeid. Het zelfbestuur is een vorm van gewapende vrede waarvan in zijn algemeenheid kan worden gezegd dat het meer en beter is dan de oorlogssituatie van destijds en aanzienlijk minder dan de verkooppraat van premier Blair deed voorkomen.

Noord-Ierland heeft niets anders dan het onvolmaakte en broze Goede Vrijdag-akkoord. Katholieken en protestanten zijn daarin tot elkaar veroordeeld. Terugkeer naar de oude situatie willen weinigen, maar kan door tussenkomst van fanatici uit beide kampen niet worden uitgesloten. In het akkoord van '98 staat wat de regels zijn. Wapens inleveren – en dat betekent uiteindelijk de ontmanteling van de `Irish Republican Army'. Het zal nog een lange weg zijn.