Koop Airbus gewaagde stap Easyjet

Easyjet nam gisteren een optie op de koop van 120 Airbussen. Het is voor het eerst dat een budget luchtvaartmaatschappij overstapt van Boeing naar Airbus. Easyjet onderging de afgelopen tijd meer grote veranderingen. Kan het bedrijf dat aan?

Overname van concurrent Go, het ombouwen van Deutsche BA tot een `budget carrier' en de bestelling van Airbussen – geen Boeings. Easyjet durft wel, in de tijdspanne van luttele maanden heeft het Britse bedrijf drie stappen gezet die tot nu toe voor een goedkopestoelenmaatschappij ongehoord zijn.

Het besluit om 120 Airbussen te kopen, was de grootste breuk met het `budget-concept' in de burgerluchtvaart. Eén merk, één type was steeds het credo uit efficiency-oogpunt van Easyjet, Ryanair en andere prijsvechters, met de Boeing 737 als verreweg het populairste vliegtuig. Bij budgetmaatschappijen vliegen wereldwijd ruim 900 Boeing-737's rond. Ryanair, de Europese concurrent van Easyjet, bleef het afgelopen voorjaar bij zijn leest met de bestelling van 100 nieuwe Boeings.

Alleen het Amerikaanse Jetblue gaf tot nu toe de voorkeur aan de Europese Airbus en beschikt niet over Boeings. Stelios Haji-Joannou, de bestuursvoorzitter van Easyjet, verwees gisteren naar Jetblue, waar Airbus ,,een groot succes is geweest''. Easyjet onderhandelde al maanden met zowel Airbus als Boeing. Volgens Stelios verkeerde Boeing in de veronderstelling dat Easyjet alleen met Airbus koketteerde om de prijs bij Boeing te kunnen drukken. ,,Maar we hebben Boeing afgebluft. Lagekostenmaatschappijen houden lage kosten door geen geld te verspillen. Vasthouden aan het stokpaardje `budgetmaatschappijen vliegen alleen met Boeing' reduceert de kosten niet'', aldus Stelios. Hij roemde de Airbus A319 die in veel opzichten een beter product en een veel moderner toestel zou zijn dan de Boeing 737: meer cabinecomfort, een lager brandstofgebruik en bredere gangpaden.

Maar de prijs die Easyjet heeft weten te bedingen voor de vliegtuigen zal de doorslag hebben gegeven. Hoewel de partijen hier geen mededelingen over doen wordt aangenomen dat Easyjet een fikse korting bij Airbus heeft weten te bedingen. De Financial Times verwees vandaag naar bronnen bij het overleg die wisten te melden dat Easyjet de helft van de prijs wist af te praten. De cataloguswaarde van de 120 toestellen samen is 6,1 miljard euro.

Airbus was er zeer happig op het lucratieve marktsegment van de budgetmaatschappijen binnen te dringen. De wereldwijde crisis in de luchtvaartindustrie, als gevolg van de aanslagen van 11 september en de economische teruggang, is aan de goedkope maatschappijen voorbij gegaan. Easyjet en Ryanair in Europa en Jetblue en Southwest in de Verenigde Staten zagen in 2001 en 2002 hun passagiersaantallen stijgen en hun winst toenemen.

Bijkomend voordeel van de Airbus is dat de vliegtuigbouwer zijn toestellen in `families' op de markt brengt. De A319 behoort tot de familie van de A320, oplopend in grootte van de A318 tot de A321. Overstappen naar een groter toestel binnen Airbus is door de grote technische overeenkomsten veel eenvoudiger dan bij Boeing. Easyjet houdt deze weg ook uitdrukkelijk open. Met Airbus is nog geen definitief akkoord gesloten, het gaat om een ,,geprefereerde leverancier''. In de praktijk betekent dit vrijwel altijd dat de deal wordt rondgemaakt. De hondertwintig A319's zouden tussen september 2003 en eind 2007 aan Easyjet moeten worden geleverd. Tussen 2007 en 2012 heeft de luchtvaartmaatschappij nog een optie op 120 toestellen, tegen een nu al bepaalde gunstige prijs.

Voor Airbus is de order een belangrijke overwinning op de concurrent Boeing, dat ook op de markt van de reguliere maatschappijen steeds meer terrein verliest. De CEO van Airbus, Noël Forgeard, onderstreepte gisteren dat zijn bedrijf niet op de deal hoeft toe te leggen. Airbus ligt op koers voor een operationele winst van 10 procent in 2004-2005, legde Forgeard uit.

Maar wat betekent de stap voor Easyjet? Kan de zeven jaar oude, beursgenoteerde onderneming de groeistuipen wel aan? Easyjet nam op 1 augustus concurrent Go over voor 591 miljoen euro en is op dit moment bezig de bedrijven volledig te integreren. Dat moet in 2003 ook gebeuren met Deutsche BA, de verliesgevende dochter van British Airways. Met een gemengde vloot van Boeing en Airbus neemt Easyjet nog een grote stap. De Financial Times vraagt zich af of het bedrijf dit aankan: ,,Investeerders zijn zenuwachtig geworden. Easyjet had deze zomer grote operationale problemen, met veel vertragingen en annuleringen.''

Easyjet zelf heeft vertrouwen in de goede afloop. Stelios: ,,Wij hebben de bestelling gedaan ondanks dat dit op korte termijn ten koste van de koers kan gaan. Maar op de lange termijn zijn ook de aandeelhouders hiermee gebaat.''

    • Lolke van der Heide