Verongelijkte Chalifman zet in vierkamp Acs hardhandig van het bord

Behalve dat er van sponsor is gewisseld, heeft het Essent schaaktoernooi in Hoogeveen al zes jaar dezelfde formule. Er is een groep voor meesters, grootmeesters en andere sterke spelers, een amateurgroep en een kroongroep, die een vierkamp over twee ronden speelt.

In die kroongroep spelen de beste vrouw, de beste jeugdspeler, de beste Nederlander en als het lukt een wereldkampioen. De beste vrouw is altijd Judit Polgar, als beste Nederlander wisselden Jan Timman en Loek van Wely elkaar af, de jeugdwereldkampioen is deze keer de 21-jarige Hongaar Peter Acs en de ex-wereldkampioen is Alexander Chalifman. Die deed ook al in 2000 mee in Hoogeveen, maar de keus aan wereldkampioenen is nu eenmaal beperkt.

Niet dat er op Chalifman iets aan te merken valt. In 2000 hield hij vreselijk huis in de kroongroep. Hij begon met 5 uit 5 en gunde alleen Jan Timman in de laatste ronde een remise. Hij neigt tot melancholie en dit jaar verzuchtte hij in een interview dat hij zich gedwongen voelde om een ander beroep te zoeken. Het was nadat in Praag een overeenkomst was gesloten die de twee wereldkampioenschappen moest verenigen. Die overeenkomst was goed voor een paar topspelers, maar liet schakers als hij in de kou staan, klaagde Chalifman.

Er zat iets in, maar overdreven was het wel. Chalifman staat met een rating van 2.690 vijftiende op de wereldranglijst en dan moet er toch aan de kost te komen zijn in de schakerij. Judit Polgar, 19de van de wereld, en Loek van Wely, 47ste, hebben nog nooit geklaagd dat ze hun brood niet konden verdienen.

Het leek er gisteren in de eerste ronde ook helemaal niet op dat Chalifman in gedachten afscheid had genomen van het schaken, want met zwart zette hij de jeugdkampioen Peter Acs hardhandig van het bord. Acs had er in zekere zin om gevraagd, want hij koos in de opening voor een pionwinst die misschien nog net verantwoord is, maar waarmee de resultaten in het verleden niet gunstig waren. Het was echt een kolfje naar de hand van Chalifman, een formidabel aanvalsspeler. Voor de koningsaanval is hij altijd bereid om materiaal op te geven en een kleinigheid als een pion doet hem niets.

De remise tussen Judit Polgar en Loek van Wely was erg spannend. Van Wely had een sterk centrum en later een vervaarlijk opgerukte vrijpion, Polgar `kietelde' de zwarte koning en aan het eind bleek dat net tegen elkaar op te wegen.

Wit Acs-zwart Chalifman

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Lf1-b5 Pc6-d4 5. Lb5-a4 Lf8-c5 6. Pf3xe5 Deze pionwinst is de enige manier om de strijd te verlevendigen, maar er rust weinig zegen op. 6...0-0 7. Pe5-d3 Lc5-b6 8. e4-e5 Pf6-e8 9. Pc3-d5 d7-d6 10. Pd5-e3 c7-c5 Een zet die al een paar keer eerder is gespeeld, maar voor Acs misschien als een verrassing kwam, want over zijn volgende paar zetten dacht hij een uur na. 11. c2-c3 Pd4-f5 12. e5xd6 Dd8xd6 13. La4-c2 Pe8-f6 14. 0-0 Lb6-c7 15. g2-g3 b7-b5 In Joedasin-Nielsen, Kemerovo 1995, werd 15...Dc6 gespeeld. Ook toen had zwart goede compensatie voor zijn pion en hij won. 16. Pd3-f4 Pf5-h4 17. d2-d4 Wil zijn pion teruggeven (17...cxd4 18. cxd4 Dxd4 19. Dxd4 Pf3+) maar zwart is niet geïnteresseerd. 17...Lc8-b7 18. d4-d5 Ta8-d8 19. a2-a4 Als pion d5 valt, valt ook de witte koning, dus 19. b3 gevolgd door 20. c4 lijkt aangewezen. 19...Dd6-d7 20. g3xh4 Lc7xf4 21. Dd1-f3 Dd7-c7 22. Tf1-d1 Misschien kon hier 22. axb5 nog, om na 22...Pxd5 met 23. Txa7 terug te vechten. 22...Lf4xh2+ 23. Kg1-f1 a7-a6 24. a4xb5 a6xb5 25. Pe3-g4 Leidt snel tot verlies, maar iets goeds was er niet meer. 25...Pf6xg4 26. Df3xg4 Lb7xd5

Zie diagram

27. Lc2xh7+ Dat was wits bedoeling, maar aan het eind van zijn combinatie houdt hij een verloren stelling over. 27...Kg8xh7 28. Td1xd5 Dc7-c6 29. Dg4-h5+ Kh7-g8 30. Td5xd8 Dc6-h1+ 31. Kf1-e2 Tf8xd8 Wit gaf op.