Première van Strauss-opera in fraaie matinee

Vorig seizoen beleefde Richard Strauss' opera Daphne (1937) een late Nederlandse première, dit weekend opende het Radio Filharmonisch Orkest onder Edo de Waart de operaserie van de Matinee op de Vrije Zaterdag met Die Liebe der Danae (1940) – een eveneens niet eerder in Nederland gehoorde, late opera van Strauss.

Zo uitbundig als de liefde in de 'vrolijke mythologie' Die Liebe der Danae triomfeert, zo stroef verliepen ontstaan en ontvangst van het werk. Door toedoen van een goedwillende gouwleider glipte er in 1944 nog nèt een generale repetitie in Strauss' bijzijn door de mazen van Goebbels' decreten, maar de echte première moest ook in Duitsland wachten tot 1952.

Meer nog dan de verrassende tragedie Daphne, betoverde Die Liebe der Danae ondanks de onevenwichtige dramaturgische opbouw van het libretto muzikaal al op het eerste live gehoor door de kleurrijke, soms Wagneriaanse orkestratie en de mix van sprookjesachtigheid, humor en heroïek.

Als Danae, de van goud dromende dochter van de berooide koning Pollux (Gary Rideout), bleek de niet te dramatische, zeer integer zingende Duitse sopraan Anne Schwanewilms perfect getypecast. Zij weerstond de met harpen en fluiten geschilderde gouden regen waarmee oppergod Jupiter haar trachtte te verleiden, en koos voor armoe en goudeerlijke passie aan de arm van Midas, een prima rol van de soms wat klein en zoekend zingende tenor Michael Hendrick.

De krachtige en charismatische bariton Peter Coleman-Wright, die net als Hendrick meewerkte aan een recente opname van deze opera voor Telarc, had als de naar Danae hongerende Jupiter de meest dominante rol in Die Liebe der Danae en vulde die in met veel theatrale autoriteit en muzikale zekerheid. Hij werd in zijn ijdele liefdesverlangen getroost door een sterk aan Wagners' Rijndochters herinnerend kwartet van libidineuze koninginnen, onder wie vooral Ingrid Kaiserfeld en Claudia Patacca indruk maakten. Mooie bijdragen waren er ook van het Groot Omroepkoor en het koor van de Staatsoper Dresden als schuldeisers (,,Zahlen! Zahlen!'').

Voor Edo de Waart was deze onbekende Strauss een intermezzo tussen opvoeringen van Puccini's Madama Butterfly bij de Nederlandse Opera. Sinds zijn fameuze directie aldaar van Der Rosenkavalier (1976), is het niets te veel gezegd De Waart de Nederlandse Strauss-specialist te noemen. Die brede ervaring resulteerde bij het Radio Filharmonisch Orkest ook in Die Liebe der Danae in een aansprekende combinatie van precisie, lyriek en recht door zee dramatisch uitpakken in de vele climaxen, met het intermezzo in de slotakte als zwoel en panoramisch hoogtepunt.

Concert: Die Liebe der Danae van R. Strauss door het Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor, Koor van de Staatsoper Dresden o.l.v. Edo de Waart. Gehoord: 12/10 Concertgebouw, Amsterdam. Radio 4: 15/10, 20 uur.

    • Mischa Spel