Het LPF-virus

Eindelijk is het moment aangebroken dat de coalitiepartners van de LPF ook in het openbaar stelling nemen tegen de verziekende ruzies in de partij. VVD-leider Zalm maakte gisteren in het tv-programma Buitenhof onomwonden duidelijk dat minister-president Balkenende moet optreden in het conflict tussen de LPF-ministers Bomhoff en Heinsbroek. Hiermee heeft het LPF-drama een nieuwe dimensie gekregen. Het gaat niet langer om louter een intern LPF-probleem, maar door de waarschuwende woorden van Zalm en zijn oproep aan de premier is nu het kabinet zelf in het geding.

Allereerst is aan de orde of Bomhoff en Heinsbroek nog met elkaar verder kunnen in het kabinet. Zalm had daar zijn twijfels over. De vraag is dan of de zaak `geschikt' kan worden door middel van een ministerscrisis waarbij één van de twee opstapt. Daarbij geldt dat het vertrek van de vice-premier (Bomhoff) van een andere categorie is dan van een `gewone' minister (Heinsbroek). Voorts is van belang hoe de verhoudingen binnen de LPF-fractie in de Tweede Kamer zich ontwikkelen. Duidelijk lijkt dat het Tweede-Kamerlid Wijnschenk zijn langste tijd als fractieleider van de LPF heeft gehad. Veel belangrijker is echter of het komende woensdag tijdens de LPF-fractievergadering beperkt blijft tot interne personele verschuivingen of dat sprake zal zijn van een nieuwe scheuring. Zalm gaf gisteren aan dat hij een verdere opdeling van de LPF-fractie beschouwt als het einde van het kabinet. Zijn harde opstelling betekent dat het kabinet-Balkenende nu echt in de gevarenzone zit. Terecht vraagt de VVD-leider om helderheid. Het permanente geruzie binnen de LPF tast de regeerkracht van het kabinet in zijn geheel aan. Dat moet ook de minister-president zich aantrekken. Ook nu weer moet een oplossing binnen de LPF-gelederen niet uitgesloten worden geacht. Maar de vraag is wat oplossingen waard zijn bij een partij die van ruzie en onderling wantrouwen haar handelsmerk heeft gemaakt.

De coalitiepartners CDA en VVD staan voor de keuze hoe lang zij nog met een instabiele partner als de LPF willen regeren. Nieuwe verkiezingen zijn geen aantrekkelijk vooruitzicht. Aan de andere kant: verder doormodderen zal niet alleen terugslaan op CDA en VVD, maar op de politiek in haar geheel. Dan geldt dat men ook te bang kan zijn voor een nieuwe gang naar de stembus.