Gevechten in Congo door machtsvacuüm

In Oost-Congo zijn de afgelopen dagen hevige gevechten uitgebroken nadat de naar schatting 20.000 Rwandese regeringssoldaten zich hadden teruggetrokken. De strategisch belangrijke grensstad Uvira is gisteren ingenomen door tribale milities van de Mai Mai.

De Rwandese en Oegandese regeringssoldaten steunden verscheidene rebellengroepen die vechten tegen de regering van de Congolese president Joseph Kabila. Onder buitenlandse druk trokken de Rwandese en Oegandese troepen zich de afgelopen weken terug uit Oost-Congo. Met hun vertrek ontstond echter een groot machtsvacuüm dat niet kon worden opgevuld door de door Rwanda gesteunde Rally voor Congolese Democratie (RCD).

Belangrijke steden als Kindu en Kalemie zijn de afgelopen weken in handen van de Mai Mai gekomen. Gisteren werd Uvira, gelegen aan het Tanganyikameer, ingenomen. De stad ligt vlakbij de grensovergang bij de Burundese hoofdstad Bujumbura, van waar voorraden kunnen worden aangevoerd. De zegevierende Mai Mai-strijders noemen de stad Bukavu als hun volgende doel.

De Mai Mai is een verzameling van tribale milities en is al jaren actief in Oost-Congo. De strijders zouden magische krachten hebben. Zo smeren ze zich in met olie waardoor kogels op hun lichaam afketsen. De bewoners van Uriva, die zich altijd verzet hebben tegen de Rwandese aanwezigheid, verwelkomden de Mai Mai hartelijk.

In het ontoegankelijke en onbestuurbare Oost-Congo hebben stammen milities opgezet om hun belangen te behartigen in de afwezigheid van een serieuze overheid. Deze milities hebben zich sinds de crisis in Congo in 1996 uitbrak, afwisselend geallieerd aan rebellenbewegingen en de regering in Kinshasa. De meeste van hen ontvangen nu steun van het regeringsleger, dat zelf echter niet aanwezig is in het oosten. De regering is te zwak om overal in het gigantische land haar aanwezigheid te doen gelden.

Onduidelijk is of de Congolese regeringstroepen de veroverde steden kunnen heroveren. Volgens een enkele weken geleden gesloten akkoord zouden VN-vredestroepen het vacuüm moeten opvullen. Hulporganisaties waarschuwen voor een ramp.