De wereld van Piet Hein Donner

Minister Donner van Justitie wil dat internetaanbieders voorkomen dat pedofielen kinderen lokken via chatprogramma's. De minister wil weten ,,of het mogelijk is technische voorzieningen in chatprogramma's in te bouwen waarmee de aanbieder van het chatprogramma kan worden gealarmeerd als een chatsessie uit de hand loopt'', aldus een persbericht van de directie voorlichting van het ministerie van Justitie.

Je vraagt je af in wat voor wereld Piet Hein Donner leeft. Is de 21ste eeuw al echt begonnen voor hem? Het lijkt er niet op. Op de vraag `Wat is uw favoriete internetsite?' op de officiële overheidssite Regering.nl antwoordt Donner: ,,Ik heb geen internet, dus ook geen favoriete site. Ik heb wel sinds acht weken een mobieltje.''

Als de minister zich wat meer in internet verdiept had de afgelopen jaren had hij geweten dat het voor internetproviders en aanbieders van chatboxen, zoals de televisiezenders TMF en FoxKids, onmogelijk is chatsessies te beveiligen met een elektronisch alarm dat afgaat op het moment dat een pedofiel een kind lastigvalt met seksueel getinte opmerkingen of uitnodigingen. Er is een aantal onoverkomelijke problemen voor providers en andere aanbieders van chatmogelijkheden.

Ten eerste zouden providers alle chatsessies moeten afluisteren om de voor kinderen gevaarlijke gesprekken eruit te filteren. Het gros van de klanten zal dat niet op prijs stellen. De wet verbiedt dergelijke privacyschendingen bovendien.

Ten tweede is volstrekt onduidelijk voor providers wie er aan het chatten zijn. Het is niet mogelijk een onderscheid te maken tussen kinderen en volwassenen. De meeste pedofielen die online kinderen proberen te lokken doen zich voor als een kind. Ze doen dat meestal zeer overtuigend. Hoe kan een internetaanbieder weten welk chattend kind eigenlijk een pedofiel is?

Chatten is ten derde een diffuus begrip. Minister Donner heeft het vooral over chatboxen op websites. Op die chatboxen is enige vorm van toezicht mogelijk. Sommige aanbieders hebben een redactie die meeleest en chatters die grove taal gebruiken of mensen lastigvallen, verwijderen. Een andere vorm van ordehandhaving bestaat uit filters die schuttingtaal blokkeren.

Maar wat te doen tegen privé-gesprekken? Die onttrekken zich aan het toezicht van een redacteur of moderator. En wat doe je met chattende kinderen of volwassenen die besluiten de chatsite te verlaten en via Internet Relay Chat (IRC), MSN of ICQ verder te praten?

Er bestaan tientallen verschillende chatnetwerken (o.a. IRC, ICQ, MSN) en programma's (o.a. mIRC, Yahoo Messenger, Trillian, Compuserve Instant Messenger). Op de verschillende netwerken zijn tienduizenden chatboxen of kanalen waar vaak tientallen gebruikers tegelijk chatten. Technisch gezien is toezicht op de inhoud van al die verschillende netwerken en programma's onmogelijk.

Pedofilie en seksuele intimidatie op internet zijn serieuze problemen. Een groot aantal chattende kinderen heeft last van andere chatters die hen seksueel benaderen of intimideren. Maar ik vraag me af of Donner zich realiseert dat het merendeel van de gevallen van seksueel misbruik van kinderen niets met internet te maken heeft. Seksueel misbruik van kinderen wordt doorgaans gepleegd door ouders, stiefouders, leraren, jeugdwerkers, voetbaltrainers, scouting leiders en andere vertrouwenspersonen. Internet speelt over het algemeen geen enkele rol bij de manier waarop slachtoffers en daders met elkaar in contact komen.

Een technische voorziening is geen oplossing voor het probleem van seksueel misbruik van kinderen. Donner zou, samen met zijn collega Maria van der Hoeven van Onderwijs, geld moeten uittrekken voor weerbaarheidsprogramma's en media-educatie op scholen. Kinderen moeten leren hoe ze in de fysieke en de digitale wereld grenzen moeten stellen. En ouders, leraren en ministers moeten leren hoe internet werkt.

Websites: www.justitie.nl; http://www.justitie.nl/Images/ 11_15103.pdf; www.regering.nl; chat.pagina.nl

klaver@nrc.nl

Elke donderdag beantwoordt Marie-José Klaver van lezers op www.nrc.nl/internetva. Mail uw vragen aan klaver@nrc.nl.