Rijk de Gooyer `spion' voor CIA

Acteur Rijk de Gooyer heeft naar eigen zeggen tussen 1959 en 1961 informatie verstrekt aan de Amerikaanse inlichtingendienst CIA. De Gooyer volgde die jaren een acteursopleiding in Berlijn.

Via de toenmalige Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) kwam hij bij de CIA terecht, aldus De Gooyer vrijdagavond in het televisieprogramma `Nova'. De Gooyer sprak elke donderdagavond anderhalf uur met een contactpersoon van de CIA.

Hij kwam destijds in Oost-Berlijn in restaurants waar leden van de regerende SED van de DDR kwamen. Eenmaal deelde hij de tafel met toenmalig partij- en regeringsleider Walter Ulbricht. De Gooyer was die jaren drie maanden regie-assistent voor de linkse theatergroep van Bertolt Brecht in Oost-Berlijn.

Hij ontving maandelijks zo'n drieduizend gulden maar vermoedt dat de CIA door zijn informatie ,,eigenlijk niet (werd) geholpen''. Volgens deskundige Cees Wiebes, co-auteur van een boek over de `Nederlandse CIA', is het desondanks goed mogelijk dat de CIA tevreden was over de samenwerking met de acteur. Het betalingen aan De Gooyer waren relatief fors, aldus Wiebes. Wiebes zegt dat de westerse inlichtingendiensten in die jaren een zwakke `informatiepositie' in Oost-Europa hadden. Net als geestelijken en journalisten werden acteurs vaak als informant gerekruteerd.

De Gooyer zegt geen ideële motieven voor zijn contacten met de CIA te hebben gehad. Hij ,,had geld nodig'', mede om geregeld ,,een borreltje'' te kunnen drinken. Volgens De Gooyer heeft hij nooit mensen ,,verraden''. Hij zou alleen ,,met mensen gepraat'' hebben en langs die weg contacten hebben in de hogere echelons van de Oost-Duitse maatschappij hebben gelegd. Volgens De Gooyer waren de Amerikanen enthousiast over zijn vorderingen.