`Overheid wil slaatje slaan uit prostitutie'

Na de opheffing van het bordeelverbod zijn veel vrouwen in de illegaliteit gevlucht. Ze willen hun anonimiteit behouden en het legale bestaan heeft ze weinig te bieden.

Twaalf jaar geleden, toen Simone begon in de prostitutie, beleefde ze daar ,,gouden tijden'', vertelt ze terwijl ze even pauze houdt na haar eerste klant van de avond. Door zich even op de achtergrond te houden, geeft ze collega's de kans om ook ,,aan de beurt te komen''. Want er is minder te halen dan vroeger in de clubs. Waar Simone ooit wel 30.000 gulden per maand verdiende met een drie- à vierdaagse werkweek, moet ze nu moeite doen om duizend euro per maand te verdienen. Daarvoor werkt ze een à twee dagen per week in club Mayfair in Amsterdam. Met het geld bekostigt ze haar MBO-opleiding sociale dienstverlening. Want van de Melkertbaan in de verslavingszorg die ze daarnaast heeft, kunnen zij en haar zoon niet rondkomen.

Simone wijt de teruglopende klandizie aan de invallen die een team van belastingambtenaren, sociaal rechercheurs en politieagenten sinds twee jaar regelmatig doen in bordelen die een vergunning hebben aangevraagd. Ze controleren of er geen illegale vrouwen werken en of de bordeelhouder en de prostituees geen belasting of sociale premies ontduiken. Aanleiding vormt de opheffing van het bordeelverbod, die twee jaar geleden de prostitutie tot legale bedrijfstak moest verheffen. Maar deze week concludeerde het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum dat de legalisering van prostitutie is mislukt. Die heeft er vooral toe geleid dat de illegale prostitutie binnen obscure escortbedrijfjes, privéhuizen en 06-nummers is uitgedijd. In legale clubs daarentegen is zowel de klandizie als het aantal meisjes afgenomen.

Simone heeft een inval meegemaakt in de club waar ze voorheen werkte, in Rotterdam. Meisjes én klanten moesten zich legitimeren. Klanten durven daardoor niet meer te komen, denkt Simone. Ze heeft geen enkel begrip voor de nieuwe regelgeving. ,,De overheid probeert er alleen maar een slaatje uit te slaan'', zegt ze. ,,Ze moeten zich eens afvragen waarom die meiden dit vak ingaan. Niemand doet dat voor de lol. De meesten hebben in hun jeugd incest en mishandeling meegemaakt. Juist zij hebben de bescherming nodig van een club. Maar door de legalisering zijn er veel de escort in gegaan, met alle risico's van dien.''

Simone heeft Roemeense en Poolse collega's zien vertrekken omdat ze, nadat ze jarenlang waren gedoogd, na de opheffing van het bordeelverbod illegaal werden verklaard. Aardige meiden, vond ze, met wie ze goed kon samenwerken. ,,Voor hun was het geld dat ze verdienden hun toekomst'', vertelt ze. ,,Kijk eens hoeveel kinderen er in Roemenië in kindertehuizen zitten omdat hun ouders geen geld hebben om ze te onderhouden. Wat doe je dan als moeder? Je gaat geld zoeken.''

Maar niet alleen buitenlandse vrouwen zijn uit de clubs verdwenen. Nederlandse vrouwen duiken vaak het zwarte circuit in uit angst om hun anonimiteit prijs te geven. Ze gaan tippelen in de lobby van een hotel of werken zwart vanuit huis. Door de nieuwe wet moet een bordeelhouder een kopie van hun paspoort in zijn bezit hebben. Bovendien moeten prostituees zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel en bij de belastingdienst. Studentes en vrouwen die de prostitutie als bijbaantje zien, zijn bang dat bekendheid hun carrièrekansen schaadt. Daarbij, zo valt af en toe te beluisteren, willen ze niet ,,voor de belasting werken''.

Ook op de wallen is leegstand, zegt Jacqueline van het Prostitutie Informatie Centrum (PIC) in de Amsterdamse rosse buurt. De vrouwen die daar werken, zijn vrijwel allemaal van niet-Nederlandse origine, maar wel legaal. ,,Veel vrouwen willen wel, maar mogen hier niet werken omdat ze geen papieren hebben'', zegt Jacqueline. ,,En Nederlandse vrouwen hebben er geen trek meer in. Want de verdiensten lopen terug.''

De wet is een gatenkaas, zegt Dick Hamaker van FNV Bondgenoten. De bond helpt de categorale vakbond van prostituees, De Rode Draad. Er is nog niet één exploitant die prostituees in loondienst heeft, maar als zelfstandige hebben ze evenmin de rechten die een reguliere werknemer heeft. Prostituees kunnen zich bijvoorbeeld niet verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Geen verzekeraar weet wat die ermee aan moet. Want als ze menstrueren, mogen ze zich dan ziek melden? En moet voor hen het zwangerschapsverlof vervroegd worden?

Prostituees vallen voor de belastingdienst in de categorie van toiletjuffrouwen, hofdames, hondenuitlaters en helderzienden. Anders dan tv-presentatoren kunnen ze kosten voor lingerie, kleding en persoonlijke verzorging niet aftrekken. Simone betaalt wel belasting over haar inkomsten uit prostitutie, maar ze vermeldt de aard van het werk niet. Ze wil zich ook niet inschrijven bij de Kamer van Koophandel. ,,Dan kan ik me ineens nergens meer voor verzekeren'', zegt ze. Een levensverzekering kan ze als prostituee niet afsluiten, maar wel als Melketier. Eigenlijk, zegt Simone, zou een loondienstverband wel prettig zijn. Een minimuminkomen met een provisie. Simone: ,,Maar dat kan niet. Want niemand mag je dwingen tot seks. Ook een baas niet.''

Om reden van privacy is de naam Simone gefingeerd.

Dit is het derde deel van een serie over de gevolgen van de opheffing van het bordeelverbod. De eerste twee verschenen op 9 en 10 oktober en zijn na te lezen op www.nrc.nl.

    • Mariël Croon