Nobele wilde

Een verloren zoon is teruggekeerd in de schaakwereld. Sinds 1998 had Julio Granda Zuniga geen partij meer gespeeld, maar nu deed hij mee aan het kampioenschap van Peru. Gisteren had hij daar 11 uit 12 gescoord en met nog een partij te spelen stond hij 3,5 punt voor op nummer twee. Ik hoop dat hij het als een oefenwedstrijd beschouwde en dat hij de smaak weer te pakken heeft gekregen, want hij is een mooie schaker.

Niet iemand die zijn hart geheel aan het schaken verpand heeft, dat blijkt al uit die vier jaar pauze en ook uit de manier waarop hij er vroeger over sprak. Zijn beroep was boomkweker, zijn grote hobby was voetbal en hij fantaseerde wel eens dat hij misschien in het Peruaanse elftal zou zijn gekomen als zijn vader hem niet met alle geweld schaken had willen leren. Naar de olympiade van Dubai 1986 en de Europese toernooien die hij in aansluiting daarop speelde nam hij een voetbal mee en later merkte hij op dat de andere schakers in het begin wel mee wilden voetballen, maar dat ze na een paar dagen de voorkeur gaven aan slapen of drinken. Behalve Agdestein, die in het Noorse team had gespeeld, waren ze ook niet erg goed. Over Kasparov zei hij: ,,Veel rennen, maar geen concept.''

Als kind had hij met tegenzin een leerboek doorgenomen en later, toen hij al grootmeester was, kwam er van studie ook weinig. Hij had geen computer en schaaktijdschriften bladerde hij hoogstens een beetje door. Zijn mooiste successen behaalde Granda in toernooien waarvoor hij min of meer bij toeval was gevraagd. In 1992 waren voor het sterke Reshevsky Memorial in New York de drie zusjes Polgar uitgenodigd. Granda was toen de vriend van Zsuzsa, de oudste van de drie. Laten we hem er dan ook maar bijnemen, bedacht iemand en vervolgens won Granda het toernooi. Bert Breuker, een van de organisatoren van het tweede Donnertoernooi in 1995, werd door zijn collega's raar aangekeken toen hij zei dat Granda Zuniga zo'n leuke speler was. Zo beroemd was die Granda toch niet en gezien zijn geboortejaar 1967 kon hij ook niet een veelbelovend jong talent genoemd worden. Maar ze gunden Breuker zijn pretje en nodigden Granda uit. Hij won het toernooi samen met Jan Timman en het jaar daarop won hij het derde Donnertoernooi samen met Vasili Ivantsjoek.

Hij was in die Donnertoernooien de lieveling van het publiek, want een nobele wilde die de openingen op zijn janboerenfluitjes speelde, maar het middenspel en het eindspel als een jonge god, sprak tot de verbeelding.

In het kampioenschap van Peru was de tegenstand niet sterk genoeg voor grootse gevechten, daarom hier een oude partij van hem. In Tim Krabbé's verzameling van de 110 meest verbluffende zetten uit de schaakgeschiedenis zette hij wits negende zet op de twintigste plaats.

Wit Granda Zuniga-zwart Seirawan, Buenos Aires 1993 1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. c2-c4 c7-c5 3. Pb1-c3 e7-e6 4. g2-g3 b7-b6 5. Lf1-g2 Lc8-b7 6. 0-0 Pb8-c6 7. e2-e4 e6-e5 8. d2-d3 g7-g6

9. Pf3xe5 Dit lijkt een beetje op het gambiet 1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Pc3 Pf6 4. Pxe5?! dat de afgelopen jaren in frivole kringen op de Internet Chess Club populair was. 9...Pc6xe5 10. f2-f4 Pe5-c6 11. e4-e5 Pf6-g8 12. f4-f5 Pg8-h6 Een weerleggingspoging van wits offer zou 12...Tb8 zijn. 13. Pc3-e4 Ph6xf5 14. Pe4-f6+ Ke8-e7 15. Pf6-d5+ Ke7-e8 16. Pd5-f6+ Ke8-e7 Wit heeft eeuwig schaak, maar zijn vermetele actie was natuurlijk niet bedoeld om snel remise te maken. 17. g3-g4 Pf5-d4 18. Dd1-e1 Dd8-b8 19. Pf6-d5+ Ke7-d8 20. Lc1-g5+ Kd8-c8 21. Tf1xf7 Pd4-e6 22. Lg5-f6 Pc6-d8 23. Tf7-e7 Een curieuze stelling. Zwarts stukken staan opgevouwen, maar hij heeft er een extra en na 23...Lxd5 24. cxd5 Lxe7 25. Lxh8 Pd4 zou de situatie nog heel onduidelijk zijn. 23...Th8-g8 24. Te7-e8 Lb7-c6 25. Lf6xd8 Pe6xd8 26. Pd5-f6 Tg8-h8 27. Lg2xc6 d7xc6 28. De1-e4 Db8-c7 29. e5-e6 Een fraaie bekroning. De pion waarvoor met 9. Pxe5 de weg was vrijgemaakt loopt door naar dame. 29...Lf8-g7 30. e6-e7 Th8xe8 31. Pf6xe8 Lg7-d4+ 32. Kg1-h1 Dc7-d7 33. Pe8-d6+ Dd7xd6 34. e7-e8D a7-a5 Nog steeds is het niet makkelijk. Met twee stukken voor de dame biedt zwart nog verbeten tegenstand. 35. Ta1-f1 Ta8-a7 36. Tf1-f8 Ta7-d7 37. De4-e6 Dd6xe6 38. De8xe6 Kc8-c7 39. De6-e2 Ld4-g7 40. Tf8-f2 Lg7-d4 41. Tf2-f3 Pd8-f7 42. Tf3-f4 Pf7-d6 43. Kh1-g2 Pd6-c8 44. b2-b3 Td7-e7 45. Tf4-e4 Te7-f7 46. De2-e1 Tf7-d7 47. De1-g3+ Kc7-b7 48. h2-h3 Td7-f7 49. h3-h4 Tf7-d7 50. Te4-e6 Ld4-c3 51. Dg3-f3 Pc8-d6 52. Df3-f8 Pd6-c8 53. Te6-e8 Td7-c7 54. Te8-d8 Lc3-g7 55. Df8-e8 Lg7-f6 56. Td8xc8 Zwart gaf op.

    • Hans Ree