Leer van de konijnen

Een lezeres schrijft in geuren en kleuren over haar hamsterende konijn. Dat volgt zonder nadenken zijn instinct en is druk in de weer om zich voor te bereiden op een winter zonder voedsel, hoewel een huiskonijn van wieg tot graf wordt verzorgd, ongeveer als een werknemer in vaste dienst. Wanneer mevrouw hem los laat in de tuin, gaat de lekkerbek direct op zoek naar kastanjes. Die heeft geen konijnenfluisteraar nodig. Zijn bazin voelt met voldoening het wintervet onder zijn velletje groeien. Waarom handelen mensen tegen hun instinct in als het gaat om persoonlijke geldzaken en wintervet?

Wat kunnen wij leren van de konijnen? Die twee vragen houden haar bezig. Terecht.

Dit is een interessante vergelijking, want veel financiële consumenten knoeien maar een eind weg. Misschien zijn de konijnen (en andere dieren) slimmer dan wij, omdat ze geen kranten lezen, nooit televisie kijken en niet de hele dag met een walkman op hun kop lopen. Zij horen dus geen jobstijdingen van somberlingen en volgen hun gevoel. Zij weten niet eens hoe lang de winter gaat duren en of er ooit weer een voorjaar aan zal breken. En huren of kopen? Een eigen slaapkamer? Een studiepotje voor het nageslacht? Of onbelast schenken aan de kleinen? Daar denken konijnen nooit aan. Een, twee, huppetee, maar dat terzijde.

Kan iedereen beleggen als een konijn? Of sparen? Of iets anders? Jazeker, maar dan moet je niet te veel luisteren naar de raad van deskundigen die het huidige financiële/economische klimaat voor het eerst meemaken. Je moet alleen uitgaan van je eigen (financiële) situatie, je gevoel, je instinct. Je maag vullen wanneer het voedsel goedkoop is en overal te koop.

Maar wat is goedkoop, en wat is duur? Waar is deflatie, dalende prijzen? Waar inflatie, stijgende prijzen? In de praktijk komen deflatie en inflatie vaak tegelijkertijd voor, hoewel mensen dat zelden beseffen.

Neem de huizenprijzen. Al jarenlang een hollende inflatie, in grote delen van het land. De verhouding tussen prijs en geboden kwaliteit is zoek. Een verstandig konijn loopt daaraan voorbij. De duurdere huizen dalen al een poosje in prijs en staan soms langer dan een jaar leeg. Een vorm van deflatie, die (geduldige) kopers met geld in de kaart speelt.

De aandelenkoersen (wereldwijd) zijn, ondanks de huizeninflatie, sterk gedaald. Deflatie, waar kopers die hun instinct volgen toch op af moeten komen. Je krijgt meer waar voor je geld, meer bouwstenen om je financiële vet op termijn te laten groeien.

Maar grote en kleine beleggers vinden de kastanjes niet smakelijk genoeg. Men stopt zijn geld liever in obligaties (leningen) van solide landen en bedrijven, waardoor de prijzen stijgen (inflatie) en het werkelijke rendement daalt tot rond de 4 procent, tegen 5,25 procent in het voorjaar. Voor die 4 procent vergoeding loop je ook nog het risico dat beleggers een keer en masse teruggaan naar aandelen, hun obligaties verkopen en die koersen weer dalen, wat dan een hoger rendement oplevert. Dat risico loop je niet met een 4 procent spaarrekening, want de hoofdsom blijft intact.

Aandelen en obligaties lijken dus communicerende vaten. Er bestaat nog een derde vat: de converteerbare obligaties, een rentegevende lening die onder bepaalde voorwaarden en gedurende een bepaalde periode kan worden omgewisseld tegen aandelen in een bedrijf. Bijvoorbeeld Ahold, ASML of KPN. Door de lagere aandelenkoersen is de toekomstige omwisseling (mogelijk) minder aantrekkelijk. Daardoor zijn de koersen van sommigen converteerbaren flink lager en het rendement dito hoger. Die van Ahold en KPN doen circa 7,75 procent en van ASML bijna 20 procent. Dat is even slikken, maar het is niet zonder reden. De omwisselingskoers in 2004 is 37,25 euro, terwijl het aandeel nu 5,45 euro doet en de markt twijfelt aan ASML. Wie dat niet doet, kan dit instrument overwegen, in overleg met zijn adviseur.

Ander goed nieuws betreft de in 1999, 2000 en 2001 geblokkeerde spaarloonsaldi die per 1 januari vrijvallen, en de 2002 saldi die per 1 januari 2004 vrijkomen. Zo halen de deelnemers de belastingbesparing eerder en in één klap binnen.

De conclusie. Wat zal een konijnenfluisteraar zijn patiënt aanraden voor de winter? Aandelen, van goede bedrijven. Mede om het dividendrendement dat hoger ligt dan dat op obligaties en spaarrekeningen. Wie dat eens op papier mee wil maken, kan een gespreid mandje aandelen kopen met 100 stuks ASML, ING, Van der Moolen en Philips. Wie niet bang is voor wat risico stopt de helft van zijn vrijvallende spaarloon in aandelen, in overleg met een fluisteraar.

    • Adriaan Hiele