Kloof kabinet over Europa niet gedicht

Het kabinet is er gisteren niet in geslaagd de kloof tussen de CDA- en VVD-bewindslieden over de uitbreiding van de Europese Unie te overbruggen. De VVD'ers vinden dat vooral Polen nog onvoldoende is gekwalificeerd om in 2004 zonder meer te worden toegelaten.

De liberalen wijken daarmee af van het advies van de Europese Commissie, die woensdag adviseerde Polen wel te laten toetreden, ook al voldoet het nu nog niet aan alle toelatingscriteria.

Beide partijen in het kabinet bleven het tijdens het beraad van gisteren oneens over de tekst van een brief aan de Tweede Kamer met een reactie op de aanbevelingen van de Europese Commissie omtrent de toelating van tien nieuwe lidstaten tot de EU. De VVD wil dat de tekst van een conceptbrief van minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) ,,wordt aangescherpt''. De CDA-bewindslieden zijn geneigd de aanbevelingen van de Commissie te volgen.

Dinsdag zal er, na de uitvaart van prins Claus, een extra kabinetsberaad worden ingelast. Het is de vraag of de ministers er dan wel uitkomen. De VVD heeft laten blijken de kwestie hoog op te nemen en zal naar verwachting ook kunnen rekenen op bijval van de LPF-ministers. Het is echter de vraag of het CDA water bij de wijn wil doen.

Tegelijkertijd staat het kabinet onder tijdsdruk om snel met een standpunt over de rapporten en de aanbevelingen van de Europese Commissie te komen. De Tweede Kamer moet zich, mede aan de hand van een kabinetsbrief grondig kunnen voorbereiden op het debat van 23 oktober over de uitbreiding van de EU. Bovendien is donderdag de Europese Commissaris voor Uitbreidingszaken, de Duitser Verheugen, op bezoek bij de Tweede Kamer. Het zou pijnlijk zijn als het kabinet dan nog verdeeld is.

De VVD-ministers hebben ook bedenkingen over de geschiktheid van enkele andere kandidaat-lidstaten zoals Letland en Slowakije. Naar Polen gaat echter meer belangstelling uit omdat dit land met ruim 38 miljoen inwoners veruit de grootste van de toetreders is. Duitsland vindt dat de uitbreiding van de EU zonder Polen niet kan plaatshebben.

De bezorgdheid van de VVD wordt vooral ingegeven door de rapporten van de Europese Commissie van woensdag. Volgens de liberalen blijkt daaruit dat een land als Polen op tal van gebieden, uiteenlopend van rechtshandhaving en veterinaire aangelegenheden tot corruptie onder ambtenaren en het landbouwbeleid niet aan de normen van de EU voldoet. Tot verbazing van de VVD concludeert de Commissie desondanks dat Polen in 2004 klaar zal zijn voor toetreding.