DE WEEK

Nederland kent drie heilige huizen: het koninklijk huis, het eigen huis (lees: hypotheekaftrek) en, sinds deze week, het Centraal Planbureau.

Wie daaraan komt, kan storm verwachten. Dus wie de econometrische wijsheid van het CPB, waarop de hele staatshuishouding is gegrondvest, in twijfel trekt pleegt heiligschennis. En als zo iemand ook nog minister is, meer nog, vice-premier, zaagt hij aan de poten van zijn eigen, pluche stoel.

Nieuwe politiek? Met zijn kruistocht denkt deze politicus misschien missiewerk te verrichten. Maar dat hij de collega die over het CPB `gaat' daarbij op zijn weg vindt, een partijgenoot die om wat voor redenen dan ook de gevestigde economische orde te hulp schiet en verdedigt, is méér dan rekenen buiten de waard. Dat is niet kunnen rekenen. Dat is irrationeel gedrag.

Duitsland krijgt

een `superminister' voor Arbeid en Economie. Die moet de Duitse arbeidsmarkt uit haar verstarring verlossen en de kostbare sociale arrangementen saneren. Dat voorspelt een confrontatie met de Duitse vakbeweging, die de messen al slijpt. Zonder steun van de bondskanselier zal de nieuwe minister die strijd verliezen, en dreigt Duitsland het Japan van Europa te worden: deflatie, hoge staatsschuld, vrijwel failliete banken.

Duitse bankiers

ontkennen om het hardst dat de moeilijkheden waarin de grote Duitse banken verkeren de voorbode zijn van `Japanse toestanden'. Die vergelijking zou `volslagen overtrokken' zijn. Toch noemde de topeconoom van de Europese Centrale Bank de toestand bij de Duitse banken `dramatisch'. En wat hij niet hardop zei, deed de Frankfurter Allgemeine Zeitung wel: `Wij hebben een bankencrisis in Duitsland'.

Hoe lang nog kunt u het zich nog veroorloven het gevaar voor de Duitse banken te negeren?, vroeg de krant aan de ECB. Die toonde zich Oost-Indisch doof. Duisenberg noemde de huidige Europese rentestand `gepast'.

In Japan heerst

onder beleggers angst. Angst dat de monetaire autoriteiten het dit keer ernst is met de sanering van de Japanse banken. Angst voor een vloedgolf aan faillissementen van vele, ten dode opgeschreven bedrijven die aan het kredietinfuus van de banken liggen en zo in leven blijven. De beurs van Tokio bereikte zijn laagste punt in bijna 20 jaar.

Of gaat Japan, zoals vaker in zijn geschiedenis, pas tot harde, ingrijpende maatregelen over als de druk van buiten onweerstaanbaar wordt, als de Japanse toestanden pas echt dreigen over te slaan naar het Westen?

Frankrijk werd

door de elf overige leden van de eurozone tot de orde geroepen. Het maakte op de Franse regering niet de minste indruk. Onbekommerd gaat zij door met het Stabiliteitspact op het spel te zetten. Weer noemde ze de verhoging van haar defensieuitgaven – een reden waarom het Franse begrotingstekort niet daalt – een zegen voor heel Europa.

Tot verontwaardiging van de Nederlandse minister van Financiën. Nederland bezuinigt op zijn verdediging, maar Nederland staat dan ook vierkant achter Amerika.

De staking bij

de Amerikaanse zeehavens aan de westkust is voorbij. President Bush greep in. De schade bedraagt naar schatting zo'n 10 miljard dollar. Wie zal dat betalen?

De cocaïnemaffia heeft in de Nederlandse zeehavens vrij spel. Omkoping is niet nodig. Ook over de weg hebben de smokkelaars van de douane nauwelijks iets te duchten. Scanbestendige containers, vervalste vrachtdocumenten, inschakeling van bonafide, onwetende transportbedrijven, in Nederland is alles ruim voorhanden. Nederland doorvoerland, luilekkerland.

Voor muizen

is het feest bij Albert Heijn. In het verdeelcentrum in Zuid-Holland dansen ze al twee jaar, een waarschuwing van de Keuringsdienst van Waren aan Albert Heijn ten spijt. Dat heeft op zijn beurt het schoonmaakbedrijf gekapitteld. Waarom niet de kat?

Een van de

winnaars dit jaar van de Nobelprijs voor economie, Vernon Smith, is geschoold in de relatie tussen economie en politiek – waarvoor zijn verre voorganger, Jan Tinbergen, met de oprichting van het Centraal Planbureau de basis legde. De ander, Daniel Kahneman, is geschoold in irrationeel gedrag. De homo economicus, die louter rationeel te werk gaat, bestaat niet. Zouden de beide winnaars soms Eduard J. Bomhoff kennen?

    • Paul Friese