De nationale Spelen

Vorige maand schreef ik over twee sportieve evenementen in 1908 die door de organisatoren gemakshalve de Nationale Olympische Spelen werden genoemd. In 1916 vond nog zo'n gebeurtenis plaats, maar deze verdient als enige die titel echt. Het evenement in Amsterdam, als alternatief voor de afgelaste Spelen in Berlijn dat jaar. Door oorlogsgeweld vonden die geen doorgang. In 1962 dommelde het NOC nog weg van gelukzaligheid bij alleen al de herinnering aan 1916.

Door de afgelasting in Berlijn kregen de sporters van de verschillende disciplines die zomer niet de gelegenheid elkaar te ontmoeten en tegen elkaar in het strijdperk te treden. NOC-voorzitter baron Van Tuyll van Serooskerken kon daarmee niet leven. Een Nederlands gebeuren zou troost bieden, zei hij, alhoewel de omstandigheden treurig waren. `Het oorlogsrumoer', meldt Het Gouden Boek uit 1962 naar aanleiding van het 50-jarig bestaan van het NOC, `wel buiten de grenzen, maar er toch niet ver vandaan, bevorderde de aandacht voor en de concentratie op de sport niet'. Maar de voorzitter kreeg steun van de nationale sportnotabelen, die voor augustus en september meteen beslag legden op het stadion in Amsterdam als centraal punt. Deze locatie tegenover het huidige Olympische Stadion was tot 1928 dé plek waar men dan heen moest.

Er waren negentien takken van sporten te zien. Indien een activiteit niet in het stadion kon worden ondergebracht, werd elders in de stad of omgeving een plek gezocht. Het schieten was in Zeeburg, het roeien op de Amstel en voor het boksen, worstelen en gewichtheffen werd het Concertgebouw gebruikt. De prestaties waren niet fantastisch door de oorlogszorgen, maar de ambiance was volgens de organisatie briljant. Helaas, mijmerde ze in 1962, hoeven we niet te rekenen op een herhaling.

De problemen die ze daarvoor opsomden klinken veertig jaar later opmerkelijk actueel. `Ware het niet dat de tegenwoordige sportwereld zo in tijdnood zit, zakelijke verplichtingen heeft en zó overvoerd is, dat de agenda's en de dagbladen – niet alleen op maandag! – ervan uitpuilen, dan zou men geneigd zijn zich af te vragen of een soortgelijk sportevenement ook in deze dagen geen belangrijke rol zou kunnen vervullen.'

Denk nou niet dat de massa's stratenver stonden te drommen om op zijn minst een geluidsnipper op te vangen als u dit leest. Door het slechte weer viel het aantal toeschouwers tegen en werd het spektakelstuk met proefvliegtuigen afgelast. Het financiële tekort van 9.000 gulden werd niet kwalijk genomen en werd later beschouwd als een diepte-investering. En dat bleek nog te kloppen ook, want uiteindelijk was de ervaring en kennis van 1916 bijzonder welkom voor de echte Olympische Spelen in Amsterdam van 1928. Dan viel die paar mille voor een heel vroege generale repetitie reuze mee.

jurryt@xs4all.nl.