`Twee in één cel niet mogelijk'

Het op grote schaal plaatsen van twee gevangenen in één cel is voorlopig niet haalbaar. Dat schrijft een speciaal `crisisteam' van topambtenaren in een intern memo aan de directie gevangeniswezen van de Dienst Justitiële Inrichtingen.

`Meervoudig celgebruik', zoals het plaatsen van twee gevangenen in een cel wordt genoemd, is niet op korte termijn mogelijk, omdat dit adequate toiletvoorzieningen, Europese regelgeving, instemming van de vakbonden en wetswijzigingen vergt. Ook als deze zaken zijn geregeld, kan meervoudig celgebruik alleen op zeer beperkte schaal en ,,met de grootst mogelijke omzichtigheid'' worden ingevoerd, aldus het crisisteam.

Minister Donner (Justitie) schrijft in een gisteren uitgelekte conceptversie van het landelijke Veiligheidsplan dat 3.500 gedetineerden, de helft van het huidige aantal gevangenen, voor meervoudig celgebruik in aanmerking kunnen komen. Het crisisteam acht hooguit 15 procent van de beschikbare celcapaciteit op korte termijn geschikt voor meervoudig celgebruik. Zo komen `gestoorde' of vluchtgevaarlijke gevangenen niet in aanmerking. Een aantal cellen beschikt niet over een eigen toilet en kan niet worden omgebouwd. Om de overige cellen geschikt te maken, is volgens het crisisteam een nog niet voorziene investering nodig van 41,4 miljoen euro. De topambtenaren wijzen er verder op dat alvorens meervoudig celgebruik kan worden ingevoerd, de Penitentiaire beginselenwet moet worden aangepast, bonden en personeel moeten instemmen en politieke besluitvorming moet zijn afgerond. Het crisisteam waarschuwt: ,,Grootste risico is trage besluitvorming. Een snel en dwingend besluit is absoluut noodzakelijk.''

Het crisisteam wijst op aanbevelingen van de Raad van Europa, die stelt dat gevangenen het recht hebben de nacht in een eigen, individuele cel door te brengen. Bovendien heeft Justitie eind vorig jaar met personeel en bonden afgesproken dat wegens personeelstekort, veiligheidsoverwegingen en privacyaspecten ,,invoering van meervoudig celgebruik ongewenst is''. Personeel en bonden hebben in overleg met Donner de plannen van de hand gewezen. ,,Men maakt zich zorgen om het aantal toiletten, maar heeft niet nagedacht over de gevolgen voor het personeel'', aldus een woordvoerster van AbvaKabo. Zij wijst op vorig jaar gemaakte afspraken waar nu aan wordt voorbijgegaan.

    • Jos Verlaan