Kabinet verdeeld over EU-uitbreiding

In het kabinet is ernstige verdeeldheid ontstaan tussen bewindslieden van VVD en CDA over de uitbreiding van de Europese Unie. Vandaag zou het kabinet de kwestie bespreken.

De VVD vindt, op grond van rapporten die de Europese Commissie woensdag publiceerde, dat met name Polen onvoldoende is gekwalificeerd om in 2004 tot de EU te kunnen toetreden. Het CDA daarentegen is, in het voetspoor van de Europese Commissie, bereid Polen het voordeel van de twijfel te gunnen.

Staatssecretaris Nicolaï (Europese Zaken, VVD), die eveneens van mening is dat vooral Polen, maar ook landen als Slowakije en Letland, nog te zeer tekortschieten, weigerde volgens bronnen rond het Binnenhof aanvankelijk een conceptbrief aan de Tweede Kamer te ondertekenen waarin het kabinet zich bij het oordeel van de Commissie aansloot. Onder zware druk van minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken, CDA) ging hij echter overstag.

Vandaag zou de rest van het kabinet zich over het ontwerp voor de brief aan de Kamer buigen. De VVD-ministers delen het standpunt van Nicolaï over Polen. Hiermee staat de brief opnieuw ter discussie.

Ook oud-minister Van Aartsen, thans Kamerlid voor de VVD, vindt dat de Commissie een gevaarlijke weg bewandelt: ,,De conclusies van dit Commissie-rapport zijn niet goed. De Commissie moet zijn huiswerk overdoen. Iemand moet hierover de kat de bel aanbinden. Ik vind dat Nederland dit in Brussel aan de orde moet stellen.''

Volgens Van Aartsen heeft het kabinet, evenals het vorige, steeds gehamerd op een individuele beoordeling van de nieuwe lidstaten. Ook CDA-woordvoerder Verhagen heeft daarop steeds de nadruk gelegd, zo zegt Van Aartsen. ,,We moeten daaraan vasthouden'', aldus Van Aartsen, ,,anders is het ook niet eerlijk tegenover de afgewezen landen als Roemenië en Bulgarije.''

Polen, dat veruit het grootste en volkrijkste land is onder de kandidaat-lidstaten, speelt een hoofdrol in de uitbreiding van de EU. De Duitse regering heeft al eerder in het openbaar gezegd dat wat haar betreft Polen in elk geval zou moeten toetreden. Zo niet, dan zou de hele uitbreiding niet kunnen doorgaan.

Premier Balkenende besprak gisteren in Berlijn de voorgenomen uitbreiding met de Duitse bondskanselier Schröder. De beide regeringsleiders zeiden een vermindering van de EU-landbouwsubsidies te willen, omdat de kosten van het landbouwbeleid na de toetreding van de nieuwe lidstaten anders na enige tijd niet meer te betalen zou zijn. Zowel Duitsland als Nederland is nettobetaler in de EU.