`Je moet wel de held zijn'

Daan Schuurmans is een `soapie' met een serieuze toneel- opleiding. `Van films over geïmplodeerde mensen krijg je geen gezonde filmindustrie.'

Daan Schuurmans krijgt wel eens een onderbroekje opgestuurd. Zijn fans noemen hem Daantje. Hij is een `lekker ding'. Daan `rules'. De acteur dankt zijn populariteit aan het werk van Johan Nijenhuis. Hij speelde een van de hoofdrollen in diens film Costa! en doet dat weer in Volle Maan. Beide films werden geregisseerd door Nijenhuis, die ook de televisieserie Westenwind produceerde en regisseerde. Schuurmans speelt in deze producten respectievelijk een macho die in een Spaanse disco werkt, een Tukker die muzikant wil worden en de gemene zoon van een scheepsbouwer. Op de filmposter is zijn haar blond en lang, zijn gezicht gebruind en nog langer, zijn blik onbestemd. Het lijkt alsof hij poseert. Acteert?

In de films waarin Schuurmans tot nu toe gespeeld heeft, wordt hij meestal omringd door acteurs die met de naam `soapies' worden aangeduid. Ze werden bekend in een soap en hadden nauwelijks enige acteerervaring. Schuurmans ging naar de toneelschool in Maastricht en Amsterdam en stond wel een paar keer op het toneel. Hij speelde onder meer mee in de Hamlet van de Trust. Schuurmans heeft nu een rol aangenomen in Polleke, een verfilming van de kinderboeken van Guus Kuijer door

Ineke Houtman. Daarin speelt hij onder meer met Halina Reijn. Reijn formuleerde vorige week op het Nederlands Film Festival tijdens een bijeenkomst over de nieuwe generatie acteurs de `wet van Halina'. Volgens Reijn is het moeilijker voor een soapie om een goed acteur te worden dan voor een goed acteur om beroemd te worden. In de festivalkrant schreef Daan Schuurmans een column. `Romantiseren' blijkt sinds zijn eerste filmervaring het toverwoord in zijn opvatting van het vak. Schuurmans wil dingen mooier maken dan ze zijn: `De bioscoop is in eerste instantie geen preekhuis. Het is een spiegel zoals ieder mens die kent, met lelijke, niet te ontkennen zwakheden en tekortkomingen. Maar in de spiegel zoekt iemand ook altijd naar zijn mooiste gezicht.'

Schuurmans (30) geeft interviews op het kantoor van Universal aan de Hobbemakade in Amsterdam. Als zijn telefoon gaat, is het een stalker. In eerdere interviews heeft hij acteren vaak vergeleken met `cowboytje spelen op latere leeftijd'.

Waarom is romantiseren uw toverwoord?

,,Het was het eerste woord dat ik over filmmaken hoorde. Ik keek met mijn vader als tienjarig jongetje naar The Guns of Navarone en ik geloofde dat het oorlog was. Maar het was een oorlog waar ik wel deel van uit wilde maken. Mijn vader zei toen dat in zo'n film alles wordt geromantiseerd. Nog steeds kan het bij Amerikaanse oorlogsfilms wel eens voorkomen dat ik denk, het lijkt me eigenlijk wel wat om oorlog te voeren. Soldaat van Oranje heeft hetzelfde effect.''

De boodschap van die films is dus dat oorlogen leuk zijn?

,,Je moet natuurlijk wel de held zijn. Maar ik denk dat je altijd moet romantiseren als je een film maakt. Film is tenslotte vermaak. Anthony Hopkins is in The Silence of the Lambs een menseneter van wie je denkt, die wil ik wel uitnodigen met de kerst.''

Is film voor u altijd vermaak?

,,Ja. Je hebt films die daarnaast intellectueel voldoening geven of die politiek of maatschappelijk geëngageerd zijn. En je hebt films die direct dienen tot vermaak, zoals Costa! en Volle Maan.''

Kunt u aan het spel van een acteur zien of hij een opleiding heeft genoten?

,Ja, maar ik kan nog veel beter zien of iemand talent heeft. Je bent een acteur of je bent het niet. Als iemand echt van spelen houdt, dan zie je dat ook als hij in Costa! speelt. Ik zat met Halina Reijn op de vooropleiding theater in Groningen en toen zei ik tegen haar, Halina, bij welke toneelschool je je ook aanmeldt, je zult altijd worden aangenomen. Dat wist ik zonder dat ik haar ooit had zien spelen. Het probleem is eigenlijk dat je je intuïtie op een gegeven moment kwijtraakt. Mensen gaan zeggen dat het goed is wat je doet en dan ga je naar jezelf zitten kijken en dan denk je: wat doe ik nou waarom het zo goed is? Op dat moment realiseer je je dat het nog helemaal niet zo goed is. Dan moet je bepaalde technieken gaan aanleren.''

Wat vindt u van de `wet van Halina'?

,,Ze heeft volkomen ongelijk. Roem en acteren kun je niet zo tegenover elkaar zetten. Er zijn wel acteurs die je misschien slecht zou kunnen noemen die ongelooflijk beroemd zijn geworden, zoals Sylvester Stallone. Maar die man is in zijn genre wel briljant. Rocky is toch een geweldige film.''

Hoe is het om beroemd te zijn?

,,Dat is leuk. Je moet je wel aanpassen. Het is leuk als er mensen naar je toekomen, maar het is vervelend als ze je negeren. Dat gebeurt vaak. Daar heb je 'm, denken ze. En dan kijken ze weg want mensen denken dat je het niet prettig vindt als ze naar je kijken. Daardoor is het net alsof je lucht bent. Pas als ik in het buitenland ben, kan ik weer flirten. Daar kijken meisjes op straat nog gewoon naar me.''

Hoe heeft u zich op uw rol in `Volle Maan' voorbereid?

,,Ik heb gitaarles genomen, zeilen geleerd, heb gefitnessed om wat forser te worden. Ik hoefde niet zo strak gespierd te zien als in Costa! De jongen die ik in Costa! speelde, moest meisjes versieren. Mijn personage in Volle Maan speel is wat boertiger. Verder was mijn rol in Volle Maan acteertechnisch niet zo'n zwaar project. In zo'n film ben je alleen een middel om het verhaal te vertellen. Dat moet je dan goed proberen te doen.''

Hoe doet u dat?

,,Er zit bijvoorbeeld een scène in de film tussen Ties en het meisje waar hij verliefd op is, een zangeres. Die scène speelt zich af in het kamertje van Ties. Ik stel dan voor Ties op zijn bed te laten liggen. Want dan kan dat meisje elk moment ook op bed komen liggen en dan zou er wat kunnen gebeuren. Zo schep je een broeierig jongenskamersfeertje.''

De acteurs die in Volle Maan Tukkers spelen, vergeten soms even hun accent.

,,Ik niet! Een paar anderen verloren het soms wel, maar ik niet.''

Vindt u Volle Maan beter dan Costa!?

,,Ja. Volle Maan is duidelijk een professioneler product. En er wordt meer in aangestipt. Costa! was een flinterdun verhaaltje over twee mensen die verliefd op elkaar worden en voor de rest gaat het over dansen en drinken.''

Over die onderwerpen zijn heel goede films gemaakt.

,,Het blijft zo dat bij Costa! het medium film is gebruikt om bijna een miljoen mensen weer eens te laten genieten.''

Genieten die anders niet in de bioscoop?

,,Niet van Nederlandse films. Ik vind zelf Wilde Mossels bijvoorbeeld een prachtige, poëtische film. Het is net als Volle Maan een coming of age-verhaal. De relatie tussen de vader en de zoon is er knap in uitgewerkt. Tegelijkertijd begrijp ik waarom zo'n film niet druk bezocht wordt.''

Waarom dan niet?

,,In zo'n gegeven zijn nu eenmaal niet miljoenen mensen in geïnteresseerd. Het is een fijnproeversverhaal.''

Krijgt het publiek de films die het verdient?

,,In Nederland hebben filmmakers een voorkeur voor psychologisch drama, voor portretten van sombere, donkere types, geïmplodeerde mensen die geïmplodeerd blijven. Ik vind het prima, maar daar krijg je geen gezonde filmindustrie mee.''

Worden films als `Volle Maan' alleen voor het geld gemaakt?

,,Nee. Dan kun je geen artistiek product maken. Als Johan Nijenhuis alleen maar geld wilde verdienen zou hij wel naar de beurs zijn gegaan. Hij staat honderd procent achter zijn product.''

Worden ze dan gemaakt om de Nederlandse filmindustrie gezond te maken?

,,Er zijn weer mensen naar de bioscoop gekomen. Dat blijf ik maar zeggen. Als er nou echt een industrie ontstaat en producenten als Egmond film en NL film in staat zijn veel geld te verdienen met grote producties, dan kunnen ze 'on the side' ook experimentele dingen laten ontstaan.''

Waarom zouden ze dat doen?

,,In die experimentele films kunnen dan nieuwe dingen ontdekt worden waar de grote films dan weer uit kunnen stelen. Zo is het altijd gegaan. Met `schieten, tieten en helikopters' wordt enorm veel geld verdiend waardoor het ook mogelijk wordt te experimenteren.''

Geeft u eens een voorbeeld.

,,Reservoir Dogs van Quentin Tarantino kon gemaakt worden dankzij Harvey Keitel. Die heeft er zelf in geïnvesteerd.''

Harvey Keitel is geen grote producent. Zou u bereid zijn te investeren in een film?

,,Ja. Maar als ik zelf ga investeren, wil ik er ook geld uithalen. Dat dan weer wel.''

`Volle Maan' wordt vertoond 113 bioscopen.

    • Bianca Stigter