`Amici hebben geen relatie met Miloševic'

Michail Wladimiroff heeft de `vereiste onpartijdigheid' verloren en is ontheven van zijn functie als `vriend van het hof' bij het proces-Miloševic. Wrang, vindt hij het.

Slobodan Miloševic krijgt er spijt van. Dat verwacht Michail Wladimiroff. De Joegoslavische ex-president, die terecht staat voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag, vond het geweldig dat Wladimiroff gisteren door de rechters werd ontslagen uit zijn functie als `amicus curiae'. Maar lang zal die vreugde niet duren, denkt de Nederlandse advocaat.

Wladimiroff werd vorig jaar door de rechters benoemd als `amicus', samen met de Brit Steven Kay en de Serviër Branislav Tapuškovic. Miloševic zelf weigerde een advocaat te benoemen, en het was de bedoeling dat de drie `vrienden van het hof' erop zouden toezien dat het proces eerlijk verliep. De rechters oordeelden gisteren dat Wladimiroff, door publicaties in de media, de ,,vereiste onpartijdigheid'' als amicus kwijt is. De rechters kunnen er niet meer van uitgaan, zei rechter May gisteren, dat Wladimiroff zijn taak ,,onbevooroordeeld'' uitvoert.

Tegen de Haagsche Courant zou Wladimiroff hebben gezegd dat er nu al genoeg bewijs was om Miloševic te veroordelen. ,,Als zijn proces alleen over Kosovo zou gaan en je nu de balans zou moeten opmaken, zou Miloševic zeker veroordeeld worden'', zo citeerde de Haagsche Courant hem op 7 september. ,,Er is duidelijk een link gelegd tussen leger en politie en de slachtpartijen in Kosovo en Miloševic.'' Het Bulgaarse tijdschrift Koeltoera tekende uit zijn mond op dat de kans op vrijspraak voor Miloševic ,,minimaal'' is.

In de rechtszaal betoonde Wladimiroff vorige week spijt. Het Bulgaarse blad had hem verkeerd geciteerd en de journalist van de Haagsche Courant had zijn woorden verkeerd geïnterpreteerd. Miloševic deed alsof hij woedend was. ,,Hij is jullie vriend. Niet die van mij'', zei tegen de rechters. ,,Het bevestigt opnieuw dat dit illegale hof er niet op uit is om recht te spreken, maar opereert in een politieke en media-gerichte omgeving.'' Miloševic verweet Wladimiroff obstructie van de rechtsgang.

Een paar uur nadat hij als amicus uit zijn functie werd ontheven, drinkt Wladimiroff thee in zijn advocatenkantoor in Den Haag. Teleurgesteld. Vorige week zei hij nog in de rechtszaal: ,,Ik smeek niet om deze baan. Ik doe het omdat ik wil bijdragen aan rechtvaardigheid en ik houd ervan om dit te doen.''

Toen Miloševic vorig jaar geen advocaat wilde, stelde Wladimiroff voor de functie van amicus curiae te creëren. Nu is hij ontheven uit de functie van `vriend van het hof'.

,,Wrang, zeer wrang.''

U verwacht dat Miloševic spijt krijgt.

,,Ja. Het optreden van de amici curiae gebeurt niet in de schijnwerpers, maar de rechters luisteren goed naar onze voorstellen. Zo'n driekwart van onze suggesties zijn overgenomen. De gezondheid van de verdachte is broos en we hebben bijvoorbeeld gepleit om Miloševic meer rust te geven.''

Was de functie van amicus een opstapje om advocaat van Miloševic te worden?

,,Nee. Je hoopt natuurlijk wel dat je je werk zo goed doet dat er een vorm van erkenning ontstaat. Dat is niet gelukt. De amici hebben geen relatie met de verdachte. Alleen met de rechters.''

Steven Kay is een goede vriend. U bent samen aan deze klus begonnen. Gaat Kay door?

,,Een woordvoerder van het tribunaal heeft gezegd dat Kay en Tapuškovic hun functie als amici blijven uitoefenen. Dat klopt. Steven maakt zijn eigen afweging, daar wil ik niet in treden. Wij zijn samen begonnen, en het plezier is er nu wel af voor hem.''

Deelt u de opvatting van rechter May dat u `de vereiste onpartijdigheid' heeft verloren?

,,Wij hebben – anders dan het tribunaal – geen persafdeling die de media opvangt. Wij hebben als `amici' afgesproken dat ik de contacten met de pers zou doen. Een van de problemen die ik voor mijzelf heb gecreëerd is dat ik het als mijn taak zag om uit te leggen wat een amicus doet. Dat schept risico's en dit is helaas nu het geval. De weerslag van de twee gesprekken die ik heb gevoerd doet de waarheid geweld aan. Ik druk mij anders uit. Ook in een achtergrondgesprek ben ik genuanceerd. Je praat in de sfeer van `als de rechters tot een veroordeling zouden komen zou A, B en C de reden kunnen zijn'. Verder kloppen de citaten niet. En ik heb de artikelen niet geautoriseerd.''

Hebt u begrip voor het standpunt van het hof?

,,Ze hebben geen enkel risico willen lopen. Ze hebben de kans geëlimineerd dat het in het proces een repeterende rol zou gaan spelen. Er is een pion geofferd om een grotere slag te winnen.''

Dat is een verklaring, hebt u er begrip voor?

,,Ik vind het persoonlijk onbillijk, maar ik ben natuurlijk bevooroordeeld. De citaten zijn een foutieve weergave. Ik distantieer mij van zaken die verkeerd zijn weergegeven. Maar de perceptie, de indruk bij het publiek, blijft volgens de rechters bestaan. Ik vind dat niet terecht. Ik heb het proces niet in gevaar gebracht en dat vinden de rechters ook niet.''

En nu?

,,Ik heb weer tijd voor mijn gewone praktijk, dat schoot er bij in.'' Hij lacht. ,,En het is goed voor mijn gezondheid. Meer rust.''

    • Petra de Koning
    • Cees Banning