`Aanhang LPF voor sterke overheid'

Mensen die in mei stemden op de LPF deden dat vooral omdat zij een sterke, handhavende overheid wilden die niet langer bepaalde wetsovertredingen gedoogd en vanuit een behoefte om gehoord te worden door de politiek. Een negatieve houding van de kiezer ten aanzien van vreemdelingen, een belangrijk item van partijleider Pim Fortuyn in de campagne, komt pas op de vierde plaats in de rangorde van motieven van LPF-stemmers.

Dit blijkt uit een onderzoek van het Amsterdamse bureau Motivaction dat half september 940 Nederlanders tussen de 18 een 55 jaar ondervroeg over hun waarden en hun stemgedrag. Onder de ondervraagden bevonden zich 171 LPF-stemmers

De behoefte aan `law and order' is de laatste vijf jaar sterk toegenomen en gaat volgens Motivaction-onderzoeker Martijn Lampert gelijk op met een toegenomen angst voor het verlies aan sociale binding. Hij wijst er overigens ook op dat deze trend door premier Balkenende integraal is opgenomen in zijn boek Anders en beter, dat voor de verkiezingen is uitgebracht.

Een tweede factor die een stem op de LPF volgens Motivaction verklaart, is ,,de behoefte om zich te uiten en met anderen te discussiëren over hoe het `anders' moet in Nederland''. LPF-stemmers hebben blijkens het onderzoek verder een rebelse, risico-zoekende instelling die in schijnbare tegenspraak staat ten opzichte van de behoefte aan een strengere staat.

Onderzoeker Hans Boutellier van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum van het ministerie van Justitie kwam overigens onlangs in zijn boek De veiligheidsutopie tot een gelijksoortige analyse, door hem verbeeld in de bungee-jumper.

Op de vierde plaats komt intolerantie, wat zich uit in een negatieve houding ten aanzien van de multiculturele samenleving en de opinie dat de overheid een stringenter toelatingsbeleid moet hanteren. De in mei vermoorde politicus Pim Fortuyn belichaamde volgens Motivaction ,,al deze deels tegenstrijdige waarden en bood door zich verkiesbaar te stellen een kanaal om deze gevoelens en ontevredenheid die in brede lagen van de bevolking leefden, te uiten''.

Motivaction stelde eerder vast dat zeven trends de dominate veranderingen in het sociale klimaat tussen 1997 en 2000 beschrijven: met name angst voor het verlies van sociale binding, nostalgie naar huiselijkheid, toename van escapisme en tijdstress.