Zwijgen is verraad

Als binnen je familie- of vriendenkring vrouwen worden onderdrukt door mensen die je liefhebt, wat doe je dan als feministische vrouw?

Op vakantie in Egypte hoorde ik een paar jaar geleden dat mijn broer van plan was een tweede echtgenote te nemen. Ik was verbijsterd. Het beeld van de polygame man paste totaal niet bij hem.

Tegen mijn schoonzus zei ik dat ik in haar geval onmiddellijk zou scheiden. Mijn broer bleef onduidelijk over zijn motivatie om nogmaals te trouwen terwijl hij al een aardige vrouw en twee kinderen had.

Later kreeg ik een duidelijker beeld van de ernst van hun huwelijksproblemen. Problemen die in Nederland snel tot een scheiding zouden leiden. Maar in Egypte is een scheiding een oorlogsverklaring die meestal leidt tot een onoverbrugbare breuk tussen de partners en de betrokken families. Bovendien betekent een scheiding voor de vrouw en de kinderen vaak een ramp, zowel sociaal als financieel.

Zo'n ramp wilde mijn broer zijn eerste vrouw en kinderen besparen, legde hij me uit. Inmiddels duurt deze situatie al een paar jaar en heeft iedereen met de situatie leren leven. De eerste vrouw heeft er voor gekozen niet te scheiden, de tweede vrouw is inmiddels door de familie geaccepteerd. Zelf ben ik blij dat de kinderen van mijn broer nog voor alle familiefeesten worden uitgenodigd.

Paradoxaal genoeg had ik met mijn schoonzus in het verleden verhitte discussies over polygamie. Mijn kritiek schokte haar. Als fanatieke moslim verdedigde ze alles wat in de koran staat, ook polygamie. Of ze daar nog steeds zo overdenkt nu ze de nadelen ervan aan den lijve heeft ondervonden, weet ik niet. Ik vermoed dat de koran voor haar nog steeds deugt, alleen mijn broer niet. En zelfs als ze nu anders denkt over polygamie, zou ze dit niet durven toegeven uit angst als afvallig gezien te worden.

Zo is de situatie in Egypte. Maar hier in Nederland zijn we ook aardig op weg naar een maatschappij waarin extremisten de dienst uitmaken. Van zulke discriminerende gewoontes als polygamie, uithuwelijken, vrouwenbesnijdenis en de maagdelijkheidscultus zouden we ons in Nederland moeten bevrijden. Dit is ook de mening van Ayaan Hirsi Ali en daarom wordt ze nu bedreigd door fanatieke moslims. Er zijn veel meer moslims die er net zo over denken. Maar zij houden zich gedeisd uit angst voor het extremisme dat gekweekt wordt op islamitische scholen en gestimuleerd wordt door orthodoxe moskeeën en sommige moslimorganisaties.

Dat is de bittere waarheid die links Nederland tot de verkiezingen van 15 mei niet onder ogen wilde zien. De politici hadden meer interesse voor het electoraat dat ze bij traditionele moslims hoopten te vangen dan bij de enkele rebelse vrouwen die hun mening van de daken schreeuwden.

Dat Ayaan moet onderduiken omdat ze voor haar mening opkomt, is een slecht teken. De Nederlandse samenleving gaat lijken op de maatschappijen die we zijn ontvlucht omdat we ons leven niet meer veilig waren zodra we een afwijkende mening verkondigden. Ook in Nederland sluiten politiek en godsdienst samen een verbond tegen de belangen van het individu. Is dat het soort maatschappij waarin we hier willen leven?

Ik hoop dat iedereen nu beseft dat het niet alleen om Ayaan Hirsi Ali gaat. De vrijheid van meningsuiting is in het geding. Wanneer we toestaan dat deze waarde uitgehold wordt, wanneer we weer voor de terreur zwichten, net als toen met de uitvoering van het toneelstuk Aisha, dan is niemand meer zijn leven veilig. Niet alleen Ayaan, maar ook u en ik niet.

    • Nahed Selim