Handvest mijnen Z-Afrika

De Zuid-Afrikaanse regering heeft gisteren een handvest aangenomen die de participatie van zwarten in de mijnindustrie een flinke duw in de rug moet geven. Binnen tien jaar zou 26 procent van de mijnen in zwarte handen moeten zijn. De Zuid-Afrikaanse mijnindustrie wordt nog steeds geregeerd door een klein groepje blanke industriëlen.

Het handvest zou het vertrouwen van buitenlandse investeerders in de Zuid-Afrikaanse economie moeten herwinnen. Dat liep een flinke deuk op na het uitlekken van een eerdere en veel radicalere versie van het mijnenhandvest. Volgens die plannen zou binnen tien jaar meer dan de helft van de mijnen zwart moeten zijn.

Dat leidde in juli tot een massale verkoop van de aandelen van de mijnbedrijven. De koersen van de aandelen van het in Londen genoteerde Anglo American daalden met twintig procent. Investeerders omschreven het beleid van de regering van Thabo Mbeki toen als ,,kruipende nationalisering''.

De grote mijnbedrijven die het handvest gisteren ondertekenden noemden het een ,,bevredigend compromis''. De industrie zal 100 miljard rand (10 miljard euro) beschikbaar stellen voor de financiering van de overgang. De overeenkomst tussen regering en de mijnindustrie volgt op twee maanden van intensieve onderhandelingen. De minister van Mineralen en Energie sprak over ,,de zonnigste dag in de geschiedenis van onze overgang''.

Het handvest is een toevoegsel bij de nieuwe delfstoffenwet die eind juni door het parlement werd goedgekeurd, de Minerals and Petroleum Resources Development Act. Deze wet geeft de staat het eigendomsrecht op de natuurlijke bronnen van Zuid-Afrika die tot dan toe in handen waren van multinationals als De Beers en Anglo American. De wetten van het apartheidsregime gaven blanken voor 1990 de mogelijkheid om de mijnindustrie volledig te domineren. Sinds de eerste vrije verkiezingen in 1994 hebben slechts weinig zwarten en kleurlingen toegang gekregen tot belangrijke posities in de mijnindustrie. Met de ondertekening van het handvest beloven de grote mijnbedrijven dat binnen vijf jaar 40 procent van hun managers zwart zal zijn.