De financiële analist staat langer `leeg'

Ze waren de ultieme jobhoppers van de jaren negentig, maar nu komen ze steeds lastiger aan de bak. De financiële analist moet, door de moedeloze stemming op beurzen, vrezen voor zijn baan.

Paul Verbraeken (38) werkte twaalf jaar als analist. Todat de Hongkong and Shanghai Banking Corporation (HSBC) begin dit jaar onverwachts besloot te stoppen, na een aanwezigheid van vijftien jaar, met effectenhandel in Amsterdam. Het filiaal in de hoofdstad werd zo goed als ontmanteld. Ineens kwamen er zo'n 55 mensen, waaronder zes analisten, op straat te staan.

,,Wij waren zo'n beetje de eersten in Amsterdam die op zoek moesten naar een nieuwe baan. Als je nu wordt ontslagen, heb je het een stuk moeilijker'', zegt Verbraeken. De voormalige analist is nu hoofd investor relations – contacten met grote beleggers – bij bouwconcern BAM NBM. ,,Achteraf kwam het goed uit, na twaalf jaar was de tijd rijp om eens iets anders toen.''

De ingreep bij het HSBC-filiaal vormde min of meer de aftrap voor een sluipende reorganisatiegolf in de effectenwereld: geen grote ontslagrondes, maar analistenteams die werden opgeheven, of beleggingsadviseurs die niet meer gewenst waren. Dexia Bank Nederland, Friesland Bank Securities, NIB Capital, overal zijn duurbetaalde beursexperts aan de kant gezet. Recentelijk heeft Fortis Bank nog een compleet team van optie-specialisten ontslagen.

In Nederland zijn zo'n 250 tot 300 analisten, zegt Peter Wortel, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Beleggingsanalisten ,,Eerst gebruikten de effectenhuizen nog de kaasschaafmethode, maar je ziet dat er nu harder wordt ingegrepen.''

Eind jaren negentig, tijdens de hoogtijdagen van de beurshausse, kon de analist niet kapot. Wekelijks gingen er bedrijven naar de beurs waarover rapporten met adviezen voor beleggers moesten verschijnen. Particulier en pensioenfonds hadden zich tot de beurs bekeerd: de vraag naar informatie over bedrijven nam alleen maar toe. Drie keer van baan wisselen in drie jaar, geen analist die daar van op keek. Nieuwe bazen, riantere bonussen. Een senior analist, met een aantal jaren ervaring, van 32 jaar verdiende in die tijd 90.000 tot 140.000 euro aan basissalaris, plus vaak nog een bonus van soortgelijke omvang, zegt headhunter Chris de Groot, van Financial Assets. ,,Nu is het salaris nog steeds goed, maar kan je een goede bonus wel vergeten'', zegt De Groot.

Met de neergang van de effectenbeurzen – de AEX-index sluit dit jaar mogelijk voor het derde jaar op rij op verlies – is wereldwijd de interesse in aandelen fors afgenomen. Particulieren laten zich niet meer zien op de beurs. En ook de pensioenfondsen, de grootverbruikers van enkele jaren geleden, houden zich noodgedwongen koest. De oplages van analistenrapporten nemen af. En de grootbanken laten tegenwoordig liever vanuit Londen de belangrijkste aandelen op het Damrak volgen. Voor de lokale analist blijft daardoor nog minder research over.

,,Je hebt de buyside-analisten, die werken voor vermogensbeheerders en institutionele beleggers, en je hebt de sellside-analisten, die in dienst zijn van de banken en effectenhuizen om hun klanten te adviseren'', legt De Groot uit. De eerste groep staat volgens hem nog niet onder druk. ,,Maar als je voor een bank of effectenhuis werkt, dan heb je nu eerder een probleem.''

De analist aan de verkoopkant is er dan ook om handel te genereren voor zijn effectenboutique. Een scherpe, verrassende analyse van een bepaald aandeel, levert de werkgever van de analist vaak extra orders (grote) op van een institutionele klant. Althans, zo ging het in het recente verleden.

Headhunter De Groot vergelijkt de situatie van de analist met de huizenmarkt. ,,De analist die nu zijn baan verliest, staat wat langer leeg. Hij of zij gaat vervolgens aan de slag bij een minder prestigieus effectenhuis, of soms bij een toezichthouder als de Autoriteit Financiële Markten.''

Vooral IT- en telecom-analisten hebben na de internethype ander emplooi moeten zoeken. ,,Van de ene op de ander dag zijn er complete telecomteams opgeheven.'' De headhunter heeft nog wel een tip voor analisten. ,,Er is nog wel vraag naar kennis over vastgoedfondsen en over beleggingsfondsen. In de Verenigde Staten heb je nu al meer beleggingsfondsen dan aandelen.''

Dit is het tweede deel in een serie over de gevolgen van de sluipkrach voor de Nederlandse economie. Het eerste deel stond op 8 oktober in de krant.

    • Philip de Wit