`Tien landen klaar voor EU-toetreding'

De Europese Commissie beveelt aan dit jaar met tien landen de onderhandelingen over toetreding tot de Europese Unie af te sluiten. Deze kandidaten voldoen nog lang niet aan de voorwaarden, maar de Commissie verwacht dat ze in 2004, wanneer hun EU-lidmaatschap effectief kan worden, wel de criteria zullen vervullen.

Dit staat in het strategisch rapport over de uitbreiding van de EU dat de Commissie vanmiddag aan het Europees Parlement heeft aangeboden. De landen die volgens de Commissie in 2004 kunnen toetreden zijn Polen, Hongarije, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Estland, Letland, Litouwen, Cyprus en Malta. Van dit tiental scoren Estland en Slovenië het best. Twee andere kandidaat-landen, Roemenië en Bulgarije, komen pas vanaf 2007 in aanmerking voor het EU-lidmaatschap.

Turkije voldoet volgens de Commissie nog aan zó weinig criteria, dat de EU geen datum voor de start van toetredingsonderhandelingen kan voorstellen. De Commissie bepleit extra financiële steun voor Roemenië, Bulgarije en Turkije om deze landen te helpen bij de aanpassing aan de EU-normen. De Europese regeringsleiders zullen op 24 en 25 oktober tijdens een topbijeenkomst in Brussel op grond van de aanbevelingen van de Commissie besluiten hoe de uitbreiding van de EU verdergaat.

Volgens de Commissie zal de EU-uitbreiding ,,de eenheid van het Europese continent verder versterken en bijdragen aan het scheppen van een gebied van blijvende vrede en welvaart''. De Commissie roept de Europese regeringen op om dit aan de burgers uit te leggen. De Commissie wil een onafhankelijke groep specialisten vragen om een rapport te maken over de politieke en economische gevolgen van de uitbreiding en over de mogelijke gevolgen van niet-uitbreiden.

Een van de belangrijkste problemen van de kandidaten is de zwakte van het bestuurlijke en gerechtelijke apparaat. De Commissie heeft dit jaar een miljard euro uitgetrokken om te helpen deze situatie te verbeteren. Bestrijding van corruptie en het witwassen van geld behoren tot andere struikelblokken van de kandidaten. Europese wetgeving die in de nationale wetgeving van kandidaat-landen is overgenomen wordt vaak onvoldoende uitgevoerd. En het ontbreekt aan controle op de toepassing van de wetgeving. Dit probleem doet zich voor op terreinen die variëren van voedselveiligheid tot milieu, volksgezondheid, landbouw, visserij, grensbewaking en de bestrijding van discriminatie van Roma. De veronderstelling van de Commissie dat tien kandidaten in 2004 hun zaken op orde hebben, is gebaseerd op toezeggingen van deze landen. In 2004 kunnen verdragen die eind dit jaar worden gesloten, door alle parlementen zijn geratificeerd. De Commissie stelt voor in de toetredingsverdragen clausules op te nemen die maatregelen mogelijk maken als de kandidaten zich na toetreding niet aan de afspraken houden.

big bang: pagina 5

www.nrc.nl dossier: Uitbreiding EU

    • Ben van der Velden