Scherp spel bij Van Houts en De Ket

,,Dames en heren, 't is een beetje lastig,'' begint George van Houts. ,,Gezien wat er vanochtend gebeurd is, weten we niet of we wel mogen spelen... Of dat ethisch is...'' De twee mannen in de zwarte pakken praten nog even heen en weer, zoals dat tegenwoordig gaat bij rampen waarover de samenleving in het openbaar wil rouwen. ,,Je hebt nu ervóór en erná,'' overweegt Van Houts nog. Dan hakken ze de knoop door: er wordt toch gespeeld. De Ket weet wat hen anders zal worden verweten: ,,Als jullie niet spelen, dan hebben zíj sowieso gewonnen.''

Al in de opening van Hard Optreden, hun vijfde programma, blijkt dat Van Houts & De Ket het procédé van de persiflage toepassen in hun cabareteske scènes. In hun teksten spelen ze een listig spel met hedendaagse gemeenplaatsen. Die worden vervormd, uitvergroot en doorgeredeneerd tot ze meedogenloos door de mand vallen. Zoals in een monoloog over iemand die het verkiezingsprogramma van D66 moet schrijven, niet verder komt dan ,,D66 wil...'' en dan gaat fantaseren over een vriendin van zijn dochter. Of in een dialoog tussen een botte vader en een hulpzoekende zoon. ,,Je ontkent me,'' zegt de zoon. ,,Als ik je kon ontkennen,'' antwoordt de vader, ,,had ik dat allang gedaan.''

De scherp acterende Van Houts & De Ket zijn op hun best als pas langzaam duidelijk wordt wat er aan de hand is. Dan voeren ze een gesprek waarin van alles als bekend wordt verondersteld, terwijl het publiek niet meer dan een paar gehaaid gedoseerde aanknopingspunten krijgt – steeds meer, tot er een onverwacht verhaal tevoorschijn komt. Op die momenten brengen ze een schokje teweeg, dat vaak om te lachen is.

Sommige thema's werkten ze in vorige programma's al eens puntiger uit, maar toch is ook in Hard Optreden weer volop te zien waarom dit zo'n bijzonder duo is. Met de cirkelredeneringen van een verveelde grappende ambtenaar die een aanvraag voor een verblijfsvergunning moet behandelen, bijvoorbeeld. Of de man die klaagt dat hij af en toe niet op tijd bij een stille tocht kan zijn om voorop te lopen – dichtbij de familie. Om te eindigen met een fenomenale botsing tussen twee werelden: een voorbeeldbrief van Amnesty aan een gevangen schrijver, in de stijl van het Nationaal Dictee.

Voorstelling: Hard Optreden, door George van Houts en Tom de Ket. Regie: Pieter Bouwman. Gezien: 7/10, Amsterdam. Tournee t/m 24/5. Inl. (020) 4211221, www.tbos.nl

    • Henk van Gelder