Kramnik is Deep Fritz nog de baas

Zonder tumult en schittering, maar met nuchter vakmanschap houdt Vladimir Kramnik de schaakcomputer in bedwang. Gisteren won hij in Manama, de hoofdstad van Bahrein, de derde partij van zijn match tegen Deep Fritz. Kramnik staat nu met 2,5-0,5 voor.

Al zijn er nog vijf partijen te spelen, het lijkt er op dat het miljoen dollars dat Kramnik bij winst mag meenemen hem niet meer kan ontgaan, want het juiste anti-computerspel zit hem goed in de vingers. De eerste drie partijen boden steeds hetzelfde beeld: zo snel als hij kon wikkelde Kramnik af naar een eindspel. Daarin kan de enorme rekenkracht van de computer niet goed tot zijn recht komen, want er valt niet veel te rekenen. Het gaat om rustige strategie die op de lange termijn is gericht en daar zijn de computers nog niet goed in.

Kramnik heeft zijn doel bescheiden gesteld: aan het begin van de match zei hij dat hij met een overwinning van 4,5-3,5 tevreden zou zijn. Hij zoekt geen voordeel in de opening en als het remise wordt, zoals in de eerste partij, is dat geen ramp. Zolang hij maar niet in verliesgevaar komt, zullen de winstpunten vanzelf wel komen.

,,Kijk, zo moet het tegen een computer'', maakt hij zo duidelijk aan zijn rivaal Gari Kasparov, die in 1997 van Deep Blue verloor. De stijl van Kasparov was veel minder geschikt voor de computerbestrijding dan die van Kramnik. Kasparov houdt er van om zo scherp mogelijk op te treden, recht op het doel af met kletterend wapengeweld, en juist in zulke omstandigheden zijn de computers op hun best.

Als Deep Fritz een mens zou zijn, zou je zeggen dat hij nu heel anders moet gaan spelen. Meer risico nemen en eindspelen uit de weg gaan. Maar als het al mogelijk zou zijn om het programma in korte tijd bij te stellen, dan zou het toch niet toegestaan zijn. Het team van Deep Fritz mag de computer wel andere openingen laten spelen, maar verder gaande veranderingen aan het programma zijn tijdens de match verboden.

Zolang Kramnik het saai weet te houden zal hij af en toe winnen en nooit verliezen. Nog vijf saaie partijen staan ons waarschijnlijk te wachten.

Wit Deep Fritz-zwart Kramnik, derde matchpartij

1.e2-e4 e7-e5 2.Pg1-f3 Pb8-c6 3.d2-d4 e5xd4 4.Pf3xd4 Lf8-c5 5.Pd4xc6 Dd8-f6 6.Dd1-d2 d7xc6 7.Pb1-c3 Pg8-e7 8.Dd2-f4 Lc8-e6 9.Df4xf6 g7xf6 Ook achteraf vond het team van Fritz dat het de opening gewonnen had, maar het overschatte de witte stelling. Zwarts activiteit van stukken compenseert zijn slechtere pionnenstructuur. 10.Pc3-a4 Lc5-b4+ 11.c2-c3 Lb4-d6 12.Lc1-e3 b7-b6 13.f2-f4 0-0-0 14.Ke1-f2 c6-c5 15.c3-c4 Pe7-c6 16.Pa4-c3 f6-f5 17.e4-e5 Ld6-f8 18.b2-b3 Pc6-b4 Na een half uur nadenken. 19.a2-a3 Fritz antwoordt met een zet die niets presteert en zijn pionnenstelling een beetje verzwakt. ,,Hierna wist ik dat ik zou winnen'', zei Kramnik achteraf. 19...Pb4-c2 20.Ta1-c1 Pc2xe3 21.Kf2xe3 Lf8-g7 Nu nog 22...f6 en zwart staat geweldig.

Zie diagram

22.Pc3-d5 Het pleit voor Fritz dat hij ziet dat hij slecht staat en daarom een zet speelt die op een pionoffer neerkomt. 22...c7-c6 23.Pd5-f6 Lg7xf6 24.e5xf6 Th8-e8 25.Ke3-f3 Td8-d2 Zwarts stukken werken prima en hij kan pion f6 ophalen. Hij moet gewonnen staan. 26.h2-h3 Le6-d7 27.g2-g3 Te8-e6 28.Tc1-b1 Te6xf6 29. Lf1-e2 Tf6-e6 30.Th1-e1 Kc8-c7 31.Le2-f1 b6-b5 32.Te1-c1 Kc7-b6 33.b3-b4 c5xb4 34.a3xb4 Te6-e4 35.Tc1-d1 Td2xd1 36.Tb1xd1 Ld7-e6 37.Lf1-d3 Te4-d4 38.Ld3-e2 Td4xd1 39.c4-c5+ Kb6-b7 40.Le2xd1 a7-a5 41.b4xa5 Kb7-a6 42.Kf3-e3 Ka6xa5 43.Ke3-d4 b5-b4 44.g3-g4 f5xg4 45.h3xg4 b4-b3 46.Kd4-c3 Ka5-a4 47.Kc3-b2 f7-f6 48.Ld1-f3 Ka4-b5 49.g4-g5 f6-f5 50.Kb2-c3 Kb5xc5 51.Lf3-e2 en wit gaf op.

    • Hans Ree